Urk creëerde een monster

Op het moment dat jongeren in Urk een coronateststraat volledig naar de gallemiezen helpen zaterdagavond zit ik in de eindfase van het boek ‘De ontdekking van Urk’ van de Belgische auteur Matthias Declercq. Dat is een welkom toeval, dat direct antwoord biedt op de vraag: ‘Waarom toch?’

Los van de vele overige onlusten die Nederland teisteren sinds invoering van de avondklok neemt Urk wel een zeer specifieke plek in als het gaat om agressie, vernieling en criminaliteit. In Urk loopt het al veel langer uit de hand. In het geweldige boek van Matthias Declercq lees ik hoe het zover heeft kunnen komen: ,,Ik raak ervan overtuigd dat dit dorp, zonder het te beseffen, een monster heeft gecreeërd, net als Frankenstein, en het dorp heeft dat monster niet meer in de hand. Veel jongeren zitten thuis, dat klopt, en zingen psalmen of surfen op YouTube, maar er is een significant deel van de Urker jeugd die zich niks laat opleggen. Jongeren die ontsnappen aan de regels.’’

Matthias Declercq, die zelf een half jaar in Urk woonde om het dorp door en door te leren kennen, is op zich heel mild in zijn boek. Hij schetst een zo compleet mogelijk beeld van dit voormalige, eigenzinnige eiland. Natuurlijk zijn er veel rechtschapen Urkers, maar uit de talrijke verhalen in het boek blijkt toch vooral dat er veel kwaad woekert onder de oppervlakte.  Drugs, criminaliteit, racisme steken veelvuldig de kop op.  ,,Het dorp voelt zich gekleineerd, benadeeld en gemarginaliseerd bij de inpoldering van de Noordzee’’, constateert Declercq in de epiloog van zijn boek.

De religie is vrijwel alles bepalend in Urk. Het dorp telt 25 kerken. Vissen en bidden zijn de kenmerken voor een echte Urker, die over het zogeheten ‘Urker Paspoort’ beschikt. Voor een buitenstaander is dat onbereikbaar. Volgens Declercq kan met dat ‘Urker Paspoort’ veel worden toegedekt, zoals het verschil tussen woord en daad.  Hij schetst een glashelder beeld van jongeren die op vrijdag- en zaterdagavond in de talrijke illegale kroegen op het industrieterrein aan De Griend alles doen wat God verboden heeft. Op zondag zit diezelfde jeugd in de Jachin Boaz-, Maranatha- of een van de 23 andere kerken. ,,Ouderen praten wat de  jongeren doen snel goed, alsof hen geen schuld treft voor dat gedrag. ‘Ach, we zijn ook jong geweest’, hoor je vaders en moeder zeggen’’, aldus Declercq.

Zijn boek is op 9 oktober 2020 officieel gepresenteerd. ,,Net te laat voor Cees van den Bos’’, denk ik bij mezelf. Hij werd acht dagen eerder geïnstalleerd als nieuwe burgemeester van Urk. Als het boek eerder was verschenen, had hij zich misschien wat langer bedacht om zijn wethouderstaak op Schouwen-Duiveland te verwisselen voor dit ambt in Urk. Misschien zijn er enkele overeenkomsten, maar Urk is geen Bru, het vertrouwde geboortedorp van Cees. In Urk kan het zomaar gebeuren dat er een baksteen door een raam van het woonhuis van de burgemeester wordt gegooid, dat de tuin van de burgemeester volledig wordt omgewoeld, dat er zware vernielingen aan het gemeentehuis worden aangericht, dat er een coronateststraat naar de gallemiezen wordt geholpen. Het dorp heeft een monster gecreëerd en heeft dat niet meer in de hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s