Solide aanpak, verrassende invalshoeken

Het toneelstuk ‘na de Aanslag’ bestaat uit vier scènes met indringende dialogen.

GEZIEN: Vrijdag 7 februari 2020, Heer Hendrikhuis, ’s Heer-Hendrikskinderen: ‘na de Aanslag’, Toneelvereniging Heer Hendrik; tekst: Robbert Jan Proos; regie: Jeannette Tierie; spel: Riet van der Weijden, Addie van de Walle, Eddie de Dreu, Everdien Vermeulen, Angelique Boonman, Maryse van de Plasse, Daniël Obbink, Rieke Goedegebuur, Danny Nieuwdorp, Jurgen Hoogstrate.

Bij de entree direct een blijk van de warmte binnen TV Heer Hendrik: Een In memoriam aan de op 6 december overleden voorzitter Ada de Feiter. Zij was 40 lid van deze vereniging en zette zich daarvoor in als speler, regisseur en vooral als voorzitter. De club zal haar missen en draagt de productie ‘na de Aanslag’ aan haar op.

Verbondenheid binnen Heer Hendrik komt ook uit tot uiting met de keuze van het stuk. Het is geschreven door Robbert Jan Proos, inmiddels professioneel theatermaker, die als jochie zijn eerste fascinatie voor toneel opdeed bij TV Heer Hendrik. Proos bewees al vaak zijn talent als cabaretier zowel in tekst als performance, maar verrast met dit stuk ook als schrijver van serieuze dialogen met een wat diepere laag. Het stuk bestaat uit vier scènes die zich afspelen nadat er in Nederland een grootscheepse terroristische aanslag met 17 dodelijke slachtoffers en vele gewonden heeft plaats gevonden. De dader, een jonge vent van 21 jaar met een Iraakse vader en Nederlandse moeder, is zelf ook omgekomen. De autoriteiten verkeren in de veronderstelling dat er binnen korte tijd meerdere aanslagen zullen volgen. De tijd dringt en er dient zo snel mogelijk antwoord te komen op talloze vragen.

Drie scènes spelen zich af voor een onderzoekscommissie waarbij steeds alleen de ondervrager en de ondervraagde op het podium in beeld zijn. Het publiek in de zaal vormt als het ware ‘de commissie’. Zo begint het ook al snel te voelen. Door het solide spel en de verrassende invalshoeken word je als toeschouwer het verhaal ingezogen, ga je jezelf ook dingen afvragen en conclusies trekken. Is de minister van Binnenlandse Zaken over de schreef gegaan met haar emotionele uitspraak over hoe extremisten gestraft moeten worden? Kun je die Nederlandse moeder verwijten dat ze in eerste instantie verschrikkelijk veel verdriet had over de dood van de dader, die nou eenmaal wel haar zoon is? Kun je begrijpen dat de ‘First responder’ ofwel de eerste hulpverlener ter plekke de rauwste herinneringen liever wegdringt en dat ze heeft gehandeld zoals ze heeft gehandeld? Is er zelfs een sprankje begrip op te brengen voor de frustraties en verbittering van de geradicaliseerde vader van de dader?

Het is knap dat spelers en regisseur die betrokkenheid bij een zeer aandachtig publiek te weeg kunnen brengen. Hulde voor de strakke aanpak in mise-en-scène en vormgeving, zodat de aandacht vooral geconcentreerd wordt op tekst en spel. Hulde voor de solide tekstkennis – altijd een eerste vereiste, maar toch vooral prettig om te ervaren dat daar volledig aan wordt voldaan- en hulde ook voor de vondst met de twee gretige journalisten vanuit de zaal terwijl op het podium snel een changement wordt uitgevoerd.

Kanttekeningen: In de eerste scène zou de ondervraagster wat meer hiërarchie mogen uitstralen. Bijvoorbeeld door minder heen en weer te lopen en minder poses aan te nemen. De vierde scène zou gebaat zijn met het rode potlood hier en daar. De tekst begint zich wat te herhalen en dat gaat ten koste van de concentratie bij de toeschouwer.

TV Heer Hendrik brengt met ‘na de Aanslag’ een stuk waar je na afloop nog wat langer over na kunt denken en nog even stevig op kunt blijven kauwen. Nog te zien: vanavond (za 8 feb) , vrij 14 en zat 15 feb, Heer Hendrikhuis, 20.00 uur.