Ruim baan voor Zeeuwse Eenakters

De Marsmeiden: Hildegard van Popering, Renée van der Hulle-Ossendrijver en Cora Hoogstrate (foto Dirk-Jan Gjeltema)

Met het hoofd nog vol impressies van het tweedaagse Zeeuws Eenakterfestival 2019 op vrijdag 17 en zaterdag 18 mei in De Stenge in Heinkenszand, kijk ik al weer gretig vooruit naar de spin off van dit festijn: ‘Eenakters op Herhaling’ in Theater De Verdieping in Zierikzee zondagmiddag 26 mei aanstaande. De belangstelling daarvoor blijkt zo groot dat de kaartjes al sinds maandag zijn uitverkocht.

Die gretigheid is natuurlijk ook niet verwonderlijk. Een programma vol eenakters biedt zoveel variatie. Als toeschouwer krijg je in een kort tijdsbestek veel verschillende verhalen voorgeschoteld en dat steeds weer op een andere manier. Zo bracht het festival het afgelopen weekend onder meer een verhaal zonder woorden met vol emoties over verlangens en verrassingen, een optreden met korte fragmenten over veel manieren waarop je de liefde kunt ervaren, over een ouder wordende vrouw die graag nog wat wil betekenen voor de maatschappij door de politiek in te gaan, over de ervaringen van een hulpverleenster die oog in oog komt te staan met een slachtoffertje én een aanslagpleger. En dan heb ik het nog alleen maar over het eerste dagdeel.

Extra boeiend is het Zeeuws Eenakterfestival ook altijd weer doordat alle voorstellingen worden nabesproken door een vakjury onder voorzitterschap van Provinciaal Toneeladviseur Ron Lubbersen. De professionele acteurs Elisa van Riessen en Herman Bolten gaven met opbouwend commentaar hun meningen over de optredens. Vaak klonken er uit hun mond complimenten, af en toe waren er kritische kanttekeningen, maar die werden ook steeds weer gevolgd door adviezen hoe het eventueel beter zou kunnen.

Bij meerdere voorstellingen werd wat ontroering opgewekt (‘Kappen Nou’ door Suzanne Krijger/ Sem Houmes en ‘Wie spaart vergaart’ door Toneelgroep Achilles)  en bij andere optredens rolde er veelvuldig een vette lach door de zaal (‘Marsmeiden’ door Theatergroep Zierikzee en ‘I am what I am…. not to be forgotten’ door Theatergroep ‘De verjaardag van Oom Bob’).

Scène uit ‘I am what I am ….not to be forgotten’ met Kees Baijens en Roelie van de Velde (foto: William Wagenaar)

De stadsdichteres van Middelburg Anna de Bruyckere oogstte waardering voor haar zelf geschreven monoloog ‘Eerst maar eens naar Nieuw-Zeeland’. Deze performance zal De Bruyckere  overigens ook opvoeren tijdens de officiële opening van De Kunstschouw op vrijdagavond 14 juni aanstaande in de Hervormde Kerk in Haamstede.

Maar eerst dus nog ‘Eenakters op Herhaling’ zondagmiddag in Theater De Verdieping op initiatief van Theatergroep Zierik. Uiteraard zal Zierik zelf daar de voorstelling ‘Marsmeiden’ opvoeren. Ook zal de Zierikzeese groep ‘Maar dan anders’ van de partij zijn met de eenakter ‘Presteren kan je leren’, maar verder blijft het programma daar nog even een verrassing.

‘Pas de deux’: Wat een toneelfeest!

Scène uit ‘Pas de deux’ (foto: Peter Kouijzer)

Gezien: ‘Pas de deux’ van Hugo Claus, vrij. 15 februari 2019, Theatergroep Zierik, Theater De Verdieping, Zierikzee; regie: Cees Möhlmann, Spel: Mels Hoogenboom, Tamara van As, Justin Troost.

Misschien gebiedt de eerlijkheid een waarschuwing vooraf: Ik houd van teksttoneel, ik houd van het toneelwereldje achter de schermen en ik houd vooral van amateurtoneelspelers die er – wars van ijdelheid – ‘vol in gaan’ en steeds weer iets verrassends laten zien.  Dat beïnvloedt en kleurt mijn mening over deze voorstelling bij Theatergroep Zierik. Dat moet dan maar…. een recensie is tenslotte ook maar de mening van één mens. En ieder ander mens mag daar anders over denken. Tenminste….. als dat genuanceerd gebeurt, want dat Mels Hoogenboom, Tamara van As en Justin Troost onder regie van Cees Möhlmann met ‘Pas de deux’ een groot toneelfeest bieden, lijdt geen enkele twijfel.

Waarom is het zo’n festijn om als voyeurs op de tribune een avond lang getuigen te mogen zijn van twee mensen die repeteren voor een specifieke scène in een toneelstuk (De Vossenjacht) met assistentie van een bescheiden technicus/manusje van alles? Omdat er heel veel aan de hand is tussen die man en die vrouw, omdat ze een stormachtige liefdesverhouding hebben gehad, omdat ze in feite aan elkaar verslaafd zijn, maar omdat ze elkaar het leven ook onmogelijk maken en tevergeefs proberen met andere liefdespartners hun leven voort te zetten. En nu staan ze dus weer tegenover elkaar in een broeierige liefdesscène. Zonder regisseur, want die ligt in coma in het ziekenhuis. Maar ‘the show must go on’ en dus gaan deze twee spelers: Gerard Brattinga en Mia Bresser samen repeteren, terwijl die trouwe inspeciënt Dickie van der Veen voor het licht zorgt én ingrijpt als het echt gierend uit de klauw dreigt te lopen tussen Gerard en Mia. Steeds meer laten zij immers de grens tussen werkelijkheid en fictie vervagen. Het ene moment spelen zij als Volpone en Celia de sterren van de hemel , het andere moment vallen ze hunkerend als zichzelf elkaar in de armen of krabben ze elkaar bijna de ogen uit. Dat vergt inlevingsvermogen, opperste tekstbeheersing,  gevoel voor timing en schakelen, schakelen, schakelen. En dat kunnen Hoogenboom en Van As. Ze kunnen dat goed, heel goed, heel, heel goed. En als fraaie tegenhanger voor hun explosieve spel is daar dan Justin Troost met een bijna vertederende invulling van zijn onmisbare rol als Dickie. Ook hij  schakelt verrassend mooi tussen de bescheiden jongen op de achtergrond en de attente vent die de boel nauwlettend in de gaten houdt.

Scène uit ‘Pas de Deux’ (foto: Peter Kouijzer)

Nou en dan biedt de tekst van een verbaal vilein varken als Hugo Claus natuurlijk ook heel veel te genieten voor iedereen die enige weet van toneel maken heeft. Bijvoorbeeld mensen die zelf ooit bibberend in de coulissen staan en ‘pygmeeën’ in hun darmen voelen drammen, zullen geraakt worden door een beschouwing van Gerard Brattinga over zijn vak als acteur. Cees Möhlmann heeft de oorspronkelijke tekst van ‘Pas de deux’ uit 1973 en van de hernieuwde versie uit 1997 zelf nog subtiel geactualiseerd, waardoor deze wat breder toegankelijk wordt.

Rest nog te constateren dat het stuk naast rauwheid en emoties ook heel veel humor biedt voor alle voyeurs op de tribune. Nou ja en als er nou nog wat geschaafd zou kunnen worden, zou Mia misschien wat minder doelloos in haar handtas kunnen rommelen, zou er echt wel wat minder wijn kunnen vloeien om net zo dronken te worden en zou het een prettiger aanzien geven als de divan óf iets hoger óf in elk geval wat steviger zou zijn. Kanttekeningen in de marge, want ‘Pas de deux’ is een toneelfeest, maar dat had ik al gezegd.

‘Pas de deux’ wordt ook gespeeld vanavond (zaterdag 16-2) en verder op  vrijdag 22 februari, om 20.00 uur,  op zondagmiddag 24 februari om 14.00 uur en op vrij. 1, za. 2,  don. 7 en za. 9 maart om 20.00 uur. Voor reserveren zie: www.theatergroepzierik.nl

 

Feestje vol metaforen

De volledige cast van ‘De Revisor’ (foto: Peter Kouwijzer)

GEZIEN: Donderdag 1 november ‘De Revisor’ Theatergroep Zierik, Theater De Verdieping Zierikzee; tekst: Nikolaj Gogol; bewerking/regie: Yolanda Smits; spelers: Tamara van As, Gabri de Groot, Kalijn de Groot, Mels Hoogenboom, Jessica Heeren, Cora Hoogstrate, Renée van der Hulle, Inge Kooijmans, Jeffrey Limburg, Joost de Oude, Maryse van de Plasse, Hildegard van Popering, Yolanda Smits, Anton de Vlieger.

‘De Revisor’ in de versie van Theatergroep Zierik verleidt de toeschouwers tot een avondje uitbundig of besmuikt lachen om zichzelf. Maar voor wie de herkenning niet wil erkennen, is er een vluchtroute. Alle malle personages in kleurrijke, gekke uitdossing brengen het verhaal over de gebeurtenissen lekker vet. Zo over de top, dat je als publiek dankbaar gebruik kunt maken van de geboden afstand en kunt doen alsof dit allemaal niks met onszelf te maken heeft. Maar dat heeft het natuurlijk wel degelijk. ‘De Revisor’ gaat in feite over alle kwalijke kanten die een mens nou eenmaal heeft: hebzucht, jaloezie, ijdelheid, machtswellust, geldingsdrang en nog veel meer. De vette knipoog getuigt dan weer wel van compassie met al die drukdoende mensjes die achter hun lusten aan rennen en die doodsbang zijn dat hun kwalijke kantjes worden bloot gelegd. Daarmee wordt het publiek ook verleid frank en vrij in de voorgehouden lachspiegel te kijken in het besef dat er op ieder van ons wel een vlekje zit.

Regisseur Yolanda Smits heeft talrijke creatieve registers open getrokken om de hilariteit van de onbeschaamde mensheid te benadrukken. Zo wordt deze voorstelling tot een feestje vol metaforen. Het zou een spoiler zijn om ze hier volledig te omschrijven, maar wel moet gezegd dat er veel te lachen valt en dat die inventieve vondsten respect afdwingen. Het verhaal speelt zich af in het dorpje Dendermalsen. Gemeentebestuur en enkele zakenlieden schrikken zich rot als bekend wordt dat er een undercover controleur – een zogeheten revisor – naar het dorp zal komen om te onderzoeken of hier alles wel volgens de regels toegaat.  Nee dus, er wordt hier immers nogal wat ‘olie in de machines’ gedaan om de boel goed gesmeerd te laten verlopen. Er wordt zo hier en daar ook nogal wat onder het tapijt geveegd. Echt een dolle boel wordt het als de verkeerde persoon voor die revisor wordt aangezien. In werkelijkheid blijkt deze man een geflopte theatermaker. Hij ziet zijn kans schoon hier een stevig slaatje uit te slaan en hij is bovendien gemeen genoeg en passant wat dwepende vrouwen aardig voor de gek te houden.

Hildegard van Popering (l) als Pien Dobbelman en Tamara van As als Fleur Tellegen (foto: Peter Kouwijzer)

Om dit kleurrijke feestje te laten draaien, wordt er door de spelers keihard gewerkt. De kracht van deze voorstelling zit vooral in het ensemblespel. Met name de burgemeester en de drie wethouders blinken hier in uit met onder meer prima uitgevoerde staccato-bewegingen. Ook het zakenduo Fien en Pien Dobbelman is een lust voor het oog. Burgemeestersdochter Maria verrast als dom en lelijk gansje met haar hilarische uithalen en prima timing bij het flauwvallen. Mooie rustmomenten tussen alle hilariteit bieden de geïsoleerde scènes waarin de andere burgemeestersdochter Miesje de vluchteling Osman helpt bij zijn inburgeringscursus. Ook ICT-er Jannes van Dongen geeft een prettige tegenkleur. Hij lijkt een geheel eigen plekje veroverd te hebben tussen al die drukdoende bestuurders en managers.

Mels Hoogenboom als burgemeester Toon Breed in ’t Veld (foto: Peter Kouwijzer)

Na de pauze begint het stuk iets aan kracht te verliezen. De verhaallijn is over het hoogtepunt heen, de kennismaking met alle personages is voltooid en er ontstaat wat gewenning. Bovendien begint de burgemeester zichzelf wat te overschreeuwen en zou de vermeende revisor zijn spelmotor juist af en toe iets meer power mogen geven. Met de talkshow van Eva Jinek krijgt de voorstelling toch weer even een nieuwe impuls. Bijna tot slot klinkt ‘Alle Menschen werden Brüder’, maar even wachten met applaus, want de korte uitleiding van Miesje en Osman is de moeite waard om te horen.

‘De Revisor’ in Theater De Verdieping, (ingang Lange Pad) in Zierikzee is nog te zien op 2, 3, 8, 9, 10, 15, 16 en 17 november, steeds aanvang 20.00 uur en op zaterdag 10 november ook om 14.00 uur. Reserveren: www.theatergroepzierik.nl