Rijke voorstelling om collectief trots op te zijn

Het variété kwartet vlnr Izaak Wondergem, Peter Boot, Jeanet Manusama, Simone Adriaanse (foto William Wagenaar)

GEZIEN: Zaterdag 5 oktober 2019 in Minitheater Middelburg;  ‘De Sunshine Boys’ van Niel Simon, vertaling/bewerking: Ger Apeldoorn/Harm Edens; door het Middelburgs Theater in eigen bewerking en regie van Peter Adriaanse; spel: François Vervaet, Koen Mijnheer, Willem van der Ent, Peter Boot, Izaak Wondergem, Simone Adriaanse, Jeanet Manusama, Brigitte van Klinken, Larissa de Keijzer.

Af en toe worden er in het Zeeuwse amateurtoneel producties gemaakt die de piketpaaltjes van smaak, afgunst en ander soortig kinnesinne doen wankelen en alleen maar een collectieve trots oproepen. Producties waarover je spontaan en zonder enig voorbehoud de loftrompet steekt, de makers spontaan omhelst en feliciteert en denkt: dit zouden subsidie- of juist geen subsidieverstrekkende gemeente- en provinciebestuurders toch ook eens moeten zien. Om maar duidelijk te zijn: De Sunshine Boys is zo’n voorstelling voor mij.

,,Maar wat zal ik er nu allemaal over schrijven?’’, vraag ik in de auto terug aan mijn toneelmaatje Cora. ,,Nou, ik heb je nu minstens tien keer horen zeggen ‘wat een rijke voorstelling’ dus dat zou  ik er maar inzetten.’’ Ze heeft gelijk: Ik vind het een ‘rijke voorstelling’. Maar wat bedoel ik ermee? Een poging om het toe te lichten. Rijk in de zin van ‘veel te zien’ en ‘veel te beleven’ en van ‘goed verzorgd’ wat betreft regie, spel en vormgeving. Veel registers aan individueel talent op allerlei gebied zijn hiervoor bij het Middelburgs Theater open getrokken. Als toeschouwer word je direct de wereld van vroegere variété ingezogen. Met een inventief decor is vorm gegeven aan zowel de glitter en glamour van de showbizz van weleer als aan het sobere, eenzame leven dat volgde en vooral aan het contrast tussen beide. Het vrouwelijk schoon in charlestonjurkjes en veren op het hoofd is veranderd in een sloffende hospita met koffiepot of stofzuiger (mooi stil en goed getimed spel van Brigitte van Klinken).

François Vervaet (l) en Koen Mijnheer maken glansrollen van Wille de Clerck en Oskar Zadelhof (foto William Wagenaar)

Het contrastrijke decor biedt ook een diepere inkijk in het leven van De Sunshine Boys dan geestelijk vader Niel Simon dat deed in de oorspronkelijke versie van dit toneelstuk. Peter Adriaanse laat in zijn versie veel intenser ervaren hoe en waarom de twee komieken Willie de Clerck en Oskar Zadelhof elkaar na 33 jaar hebben uitgeleefd en uit elkaar zijn gegroeid. Irritaties over en weer groeiden uit tot enorme proporties en wederzijdse waardering en bewondering bleven verzwegen. Met als resultaat een nauwelijks te overbruggen kloof van verbittering én heimwee. Want dat laatste hebben ze allebei: Willie en Oskar.  François Vervaet en Koen Mijnheer maken er glansrollen van met prachtige contrasten en schakelingen om alle gradaties van hun gevoelens op subtiele wijze tot uiting te brengen. Zij weten je als toeschouwer perfect te laten ervaren hoe groot de kloof is. Willie houdt zich schuil achter bijtende satire en verwijten, Oskar kiest voor grandeur om zich te handhaven ondanks slechte bloedsomloop en zwakke rug. Juist de momenten waar iets van toenadering voelbaar is, leveren top-spelscènes op. Zoals Willie, die met het koffieblad in zijn handen, zich moet omdraaien om eindelijk Oskar aan te kijken, om er maar een van de vele te noemen.

Oom Willie met neef Bart (Willem van der Ent (foto William Wagenaar) 

Over De Sunshine Boys valt nog veel meer te vertellen. Dat er heel veel valt te lachen, omdat de teksten zo lekker bekken of sommige situaties hilarisch zijn. Dat Willem van der Ent veel respect afdwingt voor de vertolking van de goed bedoelende neef Bart.  Het is een verbindende rol die in feite niet zo veel ruimte biedt om talent te bewijzen, maar Willem weet Bart een ‘eigen smoel’ te geven. Ook moet nog gezegd dat Peter Boot, Simone Adriaanse, Izaak Wondergem en Jeanet Manusama een heerlijk revue-kwartet vormen. Het spelplezier spat van het viertal af bij de uitvoering van liedjes en dansjes die prima bij hen passen en die ze goed beheersen. Verder ook nog dat het voor Larissa de Keijzer geen al te moeilijke taak is om twee opmerkelijke typetjes te spelen, maar dat ze dat wel heel lollig en met volle overtuiging doet.

Maar dan rest alleen nog te zeggen dat het beter is om maar gewoon te gaan kijken naar De Sunshine Boys bij het Middelburgs Theater. Hoort, zegt het voort!

Nog te zien in het Minitheater op: za 12 okt, zo 13 okt, za 19 okt, zo 20 okt, vr. 25 okt, zo 3 nov, za 9 nov, zo 10 nov, za 16 nov, zo 17 nov en za 23 nov. De avondvoorstellingen beginnen om 20.00 uur, de matinees op zondag om 14.30 uur. www.middelburgsminitheater.nl

 

Maatjasje voor De Sunshine Boys

MIDDELBURG – Bij het Middelburgs Theater gaat zaterdag 5 oktober 2019 de nieuwe productie ‘De Sunshine Boys’ in het Minitheater aan de Verwerijstraat 53 in Middelburg in première. Het belooft een voorstelling te worden die als een maatjasje zal passen bij de cast in de bewerking en regie van Peter Adriaanse.

Het oorspronkelijke stuk is geschreven door Neil Simon.  Ger Apeldoorn en Harm Edens hebben het vertaald en bewerkt en  Peter Adriaanse heeft daar weer, zoals gebruikelijk, een eigen muzikale voorstelling van gemaakt. Dat prikkelt meteen de nieuwsgierigheid.

Het verhaal gaat over Willie de Clerck die samen met Oskar Zadelhof jarenlang een succesvol duo vormden in de variété-wereld. Op een dag geeft Zadelhof er opeens de brui aan. Daardoor verliest De Clerck van de ene op de andere dag zijn inkomen en dat heeft hij Zadelhof nooit vergeven. Willie slijt zijn oude dag met af en toe een commercial, maar doordat hij vergeetachtig wordt, is dat een aflopende zaak.

Willies neef is impresario en brengt de oude komieken na elf jaar weer bij elkaar om een herdenkingsoptreden voor te bereiden. Aanvankelijk lijken ze het redelijk goed met elkaar te kunnen vinden, maar dat duurt niet lang. Pas als een van beiden een hartaanval krijgt tijdens het spelen van een van hun oude sketches, laten ze hun verdediging zakken en praten ze voor het eerst van hun leven als mensen met elkaar. Het thema van dit stuk betreft vooral ouder worden en de eenzaamheid die daarmee gepaard gaat,  maar dat wordt met een stevige dosis humor opgediend.

De rollen worden gespeeld door: Francois Vervaet, Koen Mijnheer, Willem van der Ent, Peter Boot, Izaak Wondergem, Larissa de Keijzer, Brigitte van Klinken, Simone Adriaanse, Jeanet Menusama.

Na de première zaterdagavond 5 oktober is de voorstelling ook te zien op za. 12, zo 13 (matinee), za. 19, zo 20 (matinee), vr. 25 oktober; zo 3, za 9, zo 10 (matinee), za 16, zo 17 (matinee) en za 23 november. De avondvoorstellingen beginnen om 20.00 uur, de matinees om 14.30 uur. Zie ook: www.middelburgsminitheater.nl

 

 

Lekker lang nakauwen op ‘Een Zwarte Pool’

Spelscène met Izaäk Wondergem (Seiffert) en Wilma Selen (Lilly)

GEZIEN: Vrijdag 24 mei 2019, Minitheater Middelburg:  ‘Een Zwarte Pool’; De Zeeuwse Komedie; tekst: Karst Woudstra; regie: Marieke van Dijk; Spel: Wilma Selen, Izaäk Wondergem, Jeffrey Limburg, Mels Hoogenboom, Jolanda Kasse.

Het is zo’n stuk waar je lekker lang op kunt nakauwen en dat deden we dan ook in klein comité gisteravond direct na de première en op de terugweg naar huis. Duidelijk dus dat ‘Een Zwarte Pool’ in elk geval iets bij ons teweeg heeft gebracht. Op sommige punten blijken de meningen verdeeld. Eens zijn we het wel over de vraag of dit stuk dat in 1992 is geschreven anno 2019 nog gespeeld kan worden. Ja, waarom niet? Marieke van Dijk heeft vaardig het communisme van toen ontweken en die summiere verwijzingen naar Lech Wales, glasnost en perestrojka kan het publiek best aan. Met wat driftig gehanteerde mobieltjes erbij kan het stuk gewoon ook over mensen van nu gaan. Want daar draait het natuurlijk ook om: menselijke relaties, het mislukken daarin, onvervulde levensverwachtingen, teleurstellingen en leegheid, heel veel leegheid.

Zo zijn daar twee stellen: Lilly en Seiffert en Daan en Marguérite. Elk van hen gaat anders om hun lege leven en hun teleurstellingen. Lilly is hard, koud en gevoelloos ten opzichte van haar man Seiffert. Haar persoonlijke motor lijkt alleen nog te draaien op de lustgevoelens die zij koestert voor Daan en waar ze heel ver in gaat. Maar voor Daan hoeft het allang niet meer, hij heeft haar gedumpt. Ook de vriendschap met Seiffert lijkt hij zat te zijn. Daans enthousiasme vlamt vrijwel uitsluitend nog op als hij het over zijn kinderen en hun belevingswereld heeft. Met Lilly en Daan voel je als toeschouwer dan ook weinig verbinding. Het zijn lege, verbitterde personages die niks meer te bevechten hebben en daardoor vrij één-dimensionaal blijven. De regisseur volgt hierin ongetwijfeld ook de bedoeling van de auteur, want zo’n positieve kijk heeft Woudstra niet op de mensheid.

Seiffert manifesteert zich als zielige stumper, maar weet uiteindelijk toch ook wat mededogen op te wekken. Hij maakt als personage wel enige ontwikkeling door en als toeschouwer gun je hem de kans op ontsnapping uit zijn sombere bestaantje. Dat gaat Marguérite niet lukken. Achter al haar uitgesponnen meningen over gezond eten en leven, de angst voor de toekomst en het omgaan met elkaar schuilt een enorme onzekerheid over hoe ze als mens nou echt in het leven moet staan. De rol van Marguérite wordt vrij bombastisch neergezet, wellicht ook een keuze van de regie om de eenzaamheid en onzekerheid van deze vrouw nog wat extra te benadrukken.

Jeffrey Limburg in zijn rol van de Poolse student Zygmynt.

Een prachtig contrast met die vier uitgebluste personages biedt de Zwarte Pool, een frisse, ongecompliceerde jonge vent nog bruisend van levensvreugde. Een dankbare rol ook, omdat hij veel tegenwicht kan bieden en vol zit met spelmogelijkheden. Jeffrey Limburg wist dat alles met gretigheid en veel talent goed uit te buiten. Hij bekijkt die merkwaardige mensen om hem heen met oprechte verwondering, zonder direct een oordeel over hen te vellen, maar het lachje om zijn mond verraadt heel subtiel dat hij wel iets van ze vindt.

Het stuk zal in de loop van de opvoeringsreeks ongetwijfeld nog wat groeien in de onderlinge scherpte tussen de spelers. Vooral na de pauze in de scène met de  ‘crosstalk’ met twee dialogen door elkaar zou de snelheid nog flink omhoog moeten. Dat er nu te veel op elkaar werd gewacht, zal te wijten zijn aan premièrespanning.

De voorstelling dwingt respect af voor de keuze, de aanpak en de spelprestaties. Het stuk biedt geen happy end. Als publiek zul je tevreden moeten zijn dat er in elk geval ‘een knip’ komt in een onhoudbare situatie. En dat je op ‘Een Zwarte Pool’ dus lekker lang kunt nakauwen.

Nog te zien op: zo 26 mei (14.30), vr, 31 mei (20.00), zo 2 juni (14.30), vr. 7 juni (20.00), vr. 21 juni (20.00) en za. 22 juni (20.00). Minitheater, Middelburg. www.zeeuwsekomedie.nl

 

Kracht van Assepoes zit in details, muziek en zussen

Assepoes is gereed om naar het bal te gaan. Op de achtergrond: stiefmoeder en haar twee dochters. (foto: Rob Vercauteren).

GEZIEN: ‘Assepoes’ – tekst: Heleen Verburg; door Zeeuwse Komedie; vrijdag 17 november 2017, De Piek Vlissingen; regie: Nelleke Tamerus; spel/zang: Anneke van Jaarsveld, Gerda Verhoeff, Herbert Veira, Jeffrey Limburg, Kris Reijnierse, Liesbeth Peters, Myrthe Ligtenberg, Wilma Seelen, Dick Vermeulen; muziek: Izaak Wondergem (gitaar), Ron van der Schelde (dwarsfluit) en Mark Molenaar (toetsen).

Een voorstelling die met veel toewijding en inventiviteit is gemaakt. Dat is de eerste conclusie die na het beleven van de eerste voorstelling in de reeks van ‘Assepoes’ komt bovendrijven. Ook moet gezegd dat er sprake was van behoorlijk wat première-spanning, waardoor wat tekst missers en wat aarzelingen. De voorstelling schreeuwt om wat meer bravoure en overtuiging, maar die zullen ongetwijfeld groeien in de loop van de opvoeringsreeks. Het gebrek aan durf binnen de cast deed zich vooral voelen tijdens de liedjes. Die zitten rijkelijk verspreid over de voorstelling. Enerzijds dringt de vraag zich op of je daarvoor moet kiezen als de spelers geen echte zangstemmen hebben, anderzijds moet gezegd dat de live-muziek, uitgevoerd door het fijne ensemble een belangrijke meerwaarde biedt. Wellicht helpt het als de spelers zich ook bij de liedjes met meer overtuiging manifesteren en de schroom over wel of niet goed kunnen zingen simpelweg naast zich neer leggen.

Jeffrey Limburg als de lakei. (foto: Rob Vercauteren)

De kracht van ‘Assepoes’ zit in elk geval in talrijke fijne details. Dat geldt voor mooie spel- en bewegingsfragmenten. Zo toont Gerda Verhoeff zich verrassend subtiel in meerdere kleine rollen met name met stil spel in de rol van de koetsier. Jeffrey Limburg zet een kostelijke, verliefde, nederige maar toch ook dappere lakei neer en Wilma Seelen weet de lachers op haar hand te krijgen als onbeschaamde stiefmoeder, voortdurend wiebelend op haar te hoge hakken. Met Anneke van Jaarsveld en Liesbeth Peters als de twee gemene stiefzussen kon regisseur Nelleke Tamerus geen betere invulling wensen. Zij zijn met lekker vet spel en mimiek en prima gevoel voor timing volledig aan elkaar gewaagd. Bovendien weten zij tussen al dat ‘over-the-top’-spel ook af en toe te laten voelen dat de stiefzusjes in feite ook heel sneu en eenzaam zijn.

Een  compliment verdient zeker ook de kostumering met onder meer de fraaie japonnen van Petemoei en Assepoes als ze naar het bal gaat. Verder leveren ook de toverstunts van Petemoei enkele verrassende momenten op. Zoals het een sprookje betaamt,  biedt het verhaal soms gruwelijke passages, waarin de hoofdpersoon het heel moeilijk heeft, maar komt uiteindelijk alles goed.  En voor wie wat slechter bedeeld achterblijft, is er altijd nog de mogelijkheid om te dromen over een beter bestaan. ‘Assepoes’ geldt als een familievoorstelling en wellicht daarom is er gekozen voor een pauze, maar voor de voortstuwing van het verhaal was het wellicht beter geweest aan één stuk door te spelen.

‘Assepoes’ door de Zeeuwse Komedie is t/m 30 december in De Piek in Vlissingen. Voor overzicht voorstellingsreeks en reserveringen: www.zeeuwsekomedie.nl