Solide aanpak, verrassende invalshoeken

Het toneelstuk ‘na de Aanslag’ bestaat uit vier scènes met indringende dialogen.

GEZIEN: Vrijdag 7 februari 2020, Heer Hendrikhuis, ’s Heer-Hendrikskinderen: ‘na de Aanslag’, Toneelvereniging Heer Hendrik; tekst: Robbert Jan Proos; regie: Jeannette Tierie; spel: Riet van der Weijden, Addie van de Walle, Eddie de Dreu, Everdien Vermeulen, Angelique Boonman, Maryse van de Plasse, Daniël Obbink, Rieke Goedegebuur, Danny Nieuwdorp, Jurgen Hoogstrate.

Bij de entree direct een blijk van de warmte binnen TV Heer Hendrik: Een In memoriam aan de op 6 december overleden voorzitter Ada de Feiter. Zij was 40 lid van deze vereniging en zette zich daarvoor in als speler, regisseur en vooral als voorzitter. De club zal haar missen en draagt de productie ‘na de Aanslag’ aan haar op.

Verbondenheid binnen Heer Hendrik komt ook uit tot uiting met de keuze van het stuk. Het is geschreven door Robbert Jan Proos, inmiddels professioneel theatermaker, die als jochie zijn eerste fascinatie voor toneel opdeed bij TV Heer Hendrik. Proos bewees al vaak zijn talent als cabaretier zowel in tekst als performance, maar verrast met dit stuk ook als schrijver van serieuze dialogen met een wat diepere laag. Het stuk bestaat uit vier scènes die zich afspelen nadat er in Nederland een grootscheepse terroristische aanslag met 17 dodelijke slachtoffers en vele gewonden heeft plaats gevonden. De dader, een jonge vent van 21 jaar met een Iraakse vader en Nederlandse moeder, is zelf ook omgekomen. De autoriteiten verkeren in de veronderstelling dat er binnen korte tijd meerdere aanslagen zullen volgen. De tijd dringt en er dient zo snel mogelijk antwoord te komen op talloze vragen.

Drie scènes spelen zich af voor een onderzoekscommissie waarbij steeds alleen de ondervrager en de ondervraagde op het podium in beeld zijn. Het publiek in de zaal vormt als het ware ‘de commissie’. Zo begint het ook al snel te voelen. Door het solide spel en de verrassende invalshoeken word je als toeschouwer het verhaal ingezogen, ga je jezelf ook dingen afvragen en conclusies trekken. Is de minister van Binnenlandse Zaken over de schreef gegaan met haar emotionele uitspraak over hoe extremisten gestraft moeten worden? Kun je die Nederlandse moeder verwijten dat ze in eerste instantie verschrikkelijk veel verdriet had over de dood van de dader, die nou eenmaal wel haar zoon is? Kun je begrijpen dat de ‘First responder’ ofwel de eerste hulpverlener ter plekke de rauwste herinneringen liever wegdringt en dat ze heeft gehandeld zoals ze heeft gehandeld? Is er zelfs een sprankje begrip op te brengen voor de frustraties en verbittering van de geradicaliseerde vader van de dader?

Het is knap dat spelers en regisseur die betrokkenheid bij een zeer aandachtig publiek te weeg kunnen brengen. Hulde voor de strakke aanpak in mise-en-scène en vormgeving, zodat de aandacht vooral geconcentreerd wordt op tekst en spel. Hulde voor de solide tekstkennis – altijd een eerste vereiste, maar toch vooral prettig om te ervaren dat daar volledig aan wordt voldaan- en hulde ook voor de vondst met de twee gretige journalisten vanuit de zaal terwijl op het podium snel een changement wordt uitgevoerd.

Kanttekeningen: In de eerste scène zou de ondervraagster wat meer hiërarchie mogen uitstralen. Bijvoorbeeld door minder heen en weer te lopen en minder poses aan te nemen. De vierde scène zou gebaat zijn met het rode potlood hier en daar. De tekst begint zich wat te herhalen en dat gaat ten koste van de concentratie bij de toeschouwer.

TV Heer Hendrik brengt met ‘na de Aanslag’ een stuk waar je na afloop nog wat langer over na kunt denken en nog even stevig op kunt blijven kauwen. Nog te zien: vanavond (za 8 feb) , vrij 14 en zat 15 feb, Heer Hendrikhuis, 20.00 uur.

De kroeg: broodnodige uitlaatklep

Peter Boot en Wilma Selen als het echtpaar in joggingpak.

GEZIEN: zaterdag 27 oktober: ‘TWEE’ van Jim Cartwright door De Zeeuwse Komedie; Theater Spoetnik, Vlissingen; bewerking en regie: Peter Adriaanse; spel: Peter Boot, Anneke Goedhart, Ruben Goedhart, Tabitha Govaarts, Jurgen Hoogstrate, Anneke van Jaarsveld, Ine Kuipers, Tom Roovers, Wilma Seelen, Gerda Verhoeff, Marleen Vermeer, Dick Vermeulen, Peter Adriaanse.

Het voelt als een warm bad vol nostalgie voor wie de jaren 60/70 bewust heeft meegemaakt en voor alle anderen die er ongetwijfeld wel iets van mee gekregen hebben al was het ‘alleen maar’ door de talrijke hits die toen zijn voortgebracht. De komedie ‘TWEE’ brengt het allemaal weer in de herinnering, maar dan wel door de ogen van de bewoners in een volksbuurt. Die mensen komen dagelijks in hun stamkroeg. Ze komen zoals ze zijn met al hun sores en dagelijkse zorgen. Sommigen trachten hun persoonlijke ballast fraai te verbergen onder overdadige outfit: tijgerprintjes, netkousen, glitterjurkjes, fel gekleurde kostuums, broeken met wijde pijpen. Anderen hebben die poging al lang opgegeven, accepteren hun overgewicht en hullen zich in joggingpak.

Muziek is een essentieel onderdeel van deze voorstelling die zich afspeelt rond de toog en aan de tafeltjes middenin de kroeg met het publiek dat zelf in feite ook meespeelt. Met muziek maakt de cast een overrompelende entree onder aanvoering van de kastelein en zijn vrouw. In anderhalf uur tijd maken de toeschouwers kennis met alle stamgasten en wat incidentele kroegbezoekers. Dat gebeurt met monologen, dialogen en met mimiek en handelingen op de achtergrond. Eén van de vaste gasten is de oude buurtbewoonster die de hele dag haar handen vol heeft aan het verzorgen van haar oude, zieke man en als troost ’s avonds een paar pilsjes komt pakken. Ook een trouwe klant is die eenzame poëtische jongen die vooral in deze kroeg de geest van zijn overleden moeder nog zo dichtbij voelt. Een andere jongeman houdt het liever bij werkelijk aanwezig vlees en bloed en manifesteert zich als sneue vrouwenversierder. Vaste ‘barflies’, die af en toe een dansje wagen, zijn ook twee kleurrijk uitgedoste echtelieden die elkaar dagelijks naar het leven staan.

Anneke Goedhart, een van de barflies, vertelt dat ze van ‘grote mannen’ houdt. 

Voor de meesten is de kroeg een broodnodige uitlaadklep om lucht te geven aan een persoonlijke zorgen en verlangens. In sommige scènes gebeurt dat te nadrukkelijk, te veel met een ‘toneelsausje’ overgoten. De hele ambiance – in het bestaande decor van Café Spoetnik – en het gegeven van de volkskroeg vergt  spel waarbij de tekst als het ware spontaan ‘uit de bek’ komt vallen. Minder geacteerd en meer terloops. Daar zou het stuk nog aanzienlijk mee kunnen winnen. Een mooi voorbeeld biedt het echtpaar in joggingpak. Wilma Selen en Peter Boot weten in hun knotsgekke outfit compleet met dikmaak-pak onder alle hilariteit iets van de pijn van hun personages te laten voelen.  Ook Tom Roovers en Anneke van Jaarsveld weten als het kribbige kasteleinsechtpaar een mooie balans te vinden tussen uitvergroot spelen en geloofwaardige emoties. Vooral de kroegbaas overtuigt uiteindelijk in zijn poging uit te leggen waarom hij zo geworden is als hij is.

Enkele stamgasten aan de toog.

Na elk blokje tekst is er muziek, steeds weer stroomt een lekkere gouwe oude de kroeg binnen. Dat biedt afwisseling, maar al snel ontstaat er ook een structuur die aan de verwachting voldoet. Af en toe die structuur doorbreken, zou een overweging kunnen zijn. Extra pluim op de hoed verdient regisseur Peter Adriaanse, die op de première wegens het uitvallen van één van de spelers ook nog maar snel een spelscène op zich nam.

‘TWEE’ biedt een fijne toneelbeleving in een verrassende vormgeving met veel humor als verpakking voor de pijn van menselijk getob en (vaak herkenbaar) leed. Een avondje in de volkskroeg waarin je net iets meer ‘echte mensen’ in plaats van ‘spelers’ zou willen ontmoeten. Deze voorstelling is nog te zien in Theater Spoetnik, Oude Markt 41, Vlissingen op 2, 3, 10, 11 (matinee), 17, 18 (matinee), 23 en 24 november, 7 en 9 (matinee) december. Aanvang avondvoorstellingen 20.00 uur; matinees 14.30 uur. Reserveringen: www.zeeuwsekomedie.nl

 

Zeeuwse Komedie zet in op ‘Twee’

Vormgeving flyer: Bram van Belzen

VLISSINGEN – Het is een jubileumvoorstelling van de 50-jarige Zeeuwse Komedie in Vlissingen en dus is er een bijzonder stuk gezocht en gevonden, te weten ‘Twee’ van Jim Cartwright in een vertaling van Jules Deelder en in een bewerking en regie van Peter Adriaanse. Deze productie gaat zaterdagavond  27 oktober in première. Daar de Zeeuwse Komedie al enige jaren dakloos is, in elk geval geen eigen Vestzaktheater meer heeft, gebeurt dat dit keer in Theater Spoetnik aan de Oude Markt 41 in Vlissingen.

Het verhaal in ‘Twee’ speelt zich af middenin de kroeg. Het publiek krijgt verschillende tragikomische monologen en dialogen voorgeschoteld door twaalf acteurs en actrices in wisselende samenstelling.  Het is aan de toeschouwers om te lachen, mee te leven, af te keuren en in te leven.

In ‘Twee’ runnen de kastelein en zijn vrouw een goedlopende kroeg. Deze avond is het druk. Er komen stamgasten en vreemdelingen binnen met hun eigen verhaal . Allemaal hebben ze iets te vertellen. Iedereen is welkom. Tussen alle verhalen door krijgt het publiek ook te horen hoe de kroegbaas en zijn vrouw door het leven zijn gegaan. Recht uit het hart en recht voor zijn raap. Jim Cartwright schrijft verhalen over echte mensen van vlees en bloed. Scherpzinnige, krachtige, grappige en ontroerende verhalen in een fraaie vertaling van Jules Deelder.

De spelers zijn: Peter Boot, Anneke Goedhart, Ruben Goedhart, Tabitha Govaarts, Jurgen Hoogstrate, Anneke van Jaarsveld, Ine Kuipers, Tom Roovers, Wilma Selen, Herbert Veira, Gerda Verhoeff, Marleen Vermeer, Dick Vermeulen. ‘Twee’ wordt na de première op zaterdag 27 oktober nog 10 keer opgevoerd tot en met 9 december. Zie voor speellijst en reserveringen: www.zeeuwsekomedie.nl ; tel. 06-19921153.