‘Pas de deux’: Wat een toneelfeest!

Scène uit ‘Pas de deux’ (foto: Peter Kouijzer)

Gezien: ‘Pas de deux’ van Hugo Claus, vrij. 15 februari 2019, Theatergroep Zierik, Theater De Verdieping, Zierikzee; regie: Cees Möhlmann, Spel: Mels Hoogenboom, Tamara van As, Justin Troost.

Misschien gebiedt de eerlijkheid een waarschuwing vooraf: Ik houd van teksttoneel, ik houd van het toneelwereldje achter de schermen en ik houd vooral van amateurtoneelspelers die er – wars van ijdelheid – ‘vol in gaan’ en steeds weer iets verrassends laten zien.  Dat beïnvloedt en kleurt mijn mening over deze voorstelling bij Theatergroep Zierik. Dat moet dan maar…. een recensie is tenslotte ook maar de mening van één mens. En ieder ander mens mag daar anders over denken. Tenminste….. als dat genuanceerd gebeurt, want dat Mels Hoogenboom, Tamara van As en Justin Troost onder regie van Cees Möhlmann met ‘Pas de deux’ een groot toneelfeest bieden, lijdt geen enkele twijfel.

Waarom is het zo’n festijn om als voyeurs op de tribune een avond lang getuigen te mogen zijn van twee mensen die repeteren voor een specifieke scène in een toneelstuk (De Vossenjacht) met assistentie van een bescheiden technicus/manusje van alles? Omdat er heel veel aan de hand is tussen die man en die vrouw, omdat ze een stormachtige liefdesverhouding hebben gehad, omdat ze in feite aan elkaar verslaafd zijn, maar omdat ze elkaar het leven ook onmogelijk maken en tevergeefs proberen met andere liefdespartners hun leven voort te zetten. En nu staan ze dus weer tegenover elkaar in een broeierige liefdesscène. Zonder regisseur, want die ligt in coma in het ziekenhuis. Maar ‘the show must go on’ en dus gaan deze twee spelers: Gerard Brattinga en Mia Bresser samen repeteren, terwijl die trouwe inspeciënt Dickie van der Veen voor het licht zorgt én ingrijpt als het echt gierend uit de klauw dreigt te lopen tussen Gerard en Mia. Steeds meer laten zij immers de grens tussen werkelijkheid en fictie vervagen. Het ene moment spelen zij als Volpone en Celia de sterren van de hemel , het andere moment vallen ze hunkerend als zichzelf elkaar in de armen of krabben ze elkaar bijna de ogen uit. Dat vergt inlevingsvermogen, opperste tekstbeheersing,  gevoel voor timing en schakelen, schakelen, schakelen. En dat kunnen Hoogenboom en Van As. Ze kunnen dat goed, heel goed, heel, heel goed. En als fraaie tegenhanger voor hun explosieve spel is daar dan Justin Troost met een bijna vertederende invulling van zijn onmisbare rol als Dickie. Ook hij  schakelt verrassend mooi tussen de bescheiden jongen op de achtergrond en de attente vent die de boel nauwlettend in de gaten houdt.

Scène uit ‘Pas de Deux’ (foto: Peter Kouijzer)

Nou en dan biedt de tekst van een verbaal vilein varken als Hugo Claus natuurlijk ook heel veel te genieten voor iedereen die enige weet van toneel maken heeft. Bijvoorbeeld mensen die zelf ooit bibberend in de coulissen staan en ‘pygmeeën’ in hun darmen voelen drammen, zullen geraakt worden door een beschouwing van Gerard Brattinga over zijn vak als acteur. Cees Möhlmann heeft de oorspronkelijke tekst van ‘Pas de deux’ uit 1973 en van de hernieuwde versie uit 1997 zelf nog subtiel geactualiseerd, waardoor deze wat breder toegankelijk wordt.

Rest nog te constateren dat het stuk naast rauwheid en emoties ook heel veel humor biedt voor alle voyeurs op de tribune. Nou ja en als er nou nog wat geschaafd zou kunnen worden, zou Mia misschien wat minder doelloos in haar handtas kunnen rommelen, zou er echt wel wat minder wijn kunnen vloeien om net zo dronken te worden en zou het een prettiger aanzien geven als de divan óf iets hoger óf in elk geval wat steviger zou zijn. Kanttekeningen in de marge, want ‘Pas de deux’ is een toneelfeest, maar dat had ik al gezegd.

‘Pas de deux’ wordt ook gespeeld vanavond (zaterdag 16-2) en verder op  vrijdag 22 februari, om 20.00 uur,  op zondagmiddag 24 februari om 14.00 uur en op vrij. 1, za. 2,  don. 7 en za. 9 maart om 20.00 uur. Voor reserveren zie: www.theatergroepzierik.nl

 

Advertenties

Liefde achter de coulissen

Scène uit ‘Pas de deux met vlnr Justin Troost, Tamara van As en Mels Hoogenboom (foto Peter Kouijzer)

Theatergroep Zierik speelt vanaf vrijdag 15 februari 2019 in Theater De Verdieping in Zierikzee het toneelstuk ‘Pas de deux’ van Hugo Claus. Het is een tragikomedie die zich afspeelt achter de coulissen en het toneel en de toeschouwers mogen als voyeurs de liefdesstrijd tussen een hij (Gerard Brattinga) en een zij (Mia Bresser) meebeleven. Dat belooft een intense ervaring te worden, want Gerard en Mia kunnen niet met elkaar, maar ook zeker niet echt zonder elkaar leven. Maar nu tijdens dit verhaal zijn deze twee mensen wel tijdens een bepaalde periode op elkaar aangewezen.

Zij zijn beide toneelspelers en repeteren een romantische scène voor een bekend toneelstuk (‘Volpone’). Zij doen dat  zonder regisseur, want die ligt met een hersenbloeding in het ziekenhuis. Maar ‘the show must go on’, dus gaan Gerard en Mia ook door met de repetities. Voor de technische ondersteuning is inspeciënt Dickie van der Veen daar ook bij aanwezig.  Gerard en Mia hebben vroeger een liefdesrelatie gehad, maar die is stuk gelopen. Nu staan ze dus weer tegenover elkaar in het repetitielokaal. Oude gevoelens, verlangens en frustraties komen weer boven en vermengen zich met de teksten van het stuk dat ze repeteren. De grenzen tussen spel en werkelijkheid lijken steeds verder te vervagen.

,,Het is heerlijk om weer een keer op de millimeter te mogen regisseren, dus in een kleine bezetting van drie mensen, zeer ervaren spelers. Een stuk als dit kun je echt niet met beginnende acteurs spelen’’, zegt regisseur Cees Möhlmann. Een productie met een kleine bezetting  bij een Theatergezelschap met behoorlijk wat gretige spelers is best ‘een dingetje’. ,,Ja, dat moet inderdaad wel even besproken worden’’, erkent Cees. Maar na de eerdere productie ‘De Revisor’ met 14 spelers en de volgende productie ‘De Jossen’ met wederom een vrij grote bezetting, kreeg hij de ruimte om met ‘Pas de deux’ aan de slag te gaan. Cees speelde ooit zelfde rol van Gerard en bewaart daar goede herinneringen aan. Dat is 26 jaar geleden toen Lies Hanse dit stuk regisseerde en er haar middenkader-regie diploma mee behaalde.

Cees memoreert dat Hugo Claus ‘Pas de deux’ in 1973 heeft geschreven en er in 1997 een geactualiseerde versie van maakte onder de titel ‘De Komedianten’. Cees gebruikt een groot deel van die geactualiseerde versie en heeft waar nodig nog wat aanpassingen in de tekst aangebracht. Het verhaal vertelt ook iets over de toneelwereld, maar is toch vooral een themastuk en dat wil zeggen dat de liefde en vooral de onmogelijkheid daarvan als een rode draad door het verhaal loopt. ,,Claus was een grote Vlaamse schrijver en wist ook veel van toneel. Hij heeft zelf ook aardig wat stukken geregisseerd. Zijn regieaanwijzigingen zijn vaak dan ook heel zinnig.  Dit stuk is voor een deel gebaseerd op zijn stormachtige verhouding met de Nederlandse actrice Kitty Courbois’’, vertelt Cees.

Scène uit Pas de deux. (foto Peter Kouijzer)

Wat is voor hem nou het verschil tussen het regisseren van een grote groep of in een kleine bezetting? ,,Met een cast van deze drie mensen en hun uitstekende tekstbeheersing kan ik aan elk detail aandacht geven, letten op elke punt en elke komma. Het is een geweldige ontdekkingstocht die je met elkaar kunt maken. Je steeds afvragen waarom en hoe iets wordt gezegd, wat ze echt menen en wat niet. Net zo lang zoeken tot wat er gespeeld en gezegd wordt, eruit ziet en klinkt alsof het echt waar is.’’ Volgens de regisseur gaat het publiek er een kostelijke toneelvoorstelling aan beleven, want…,,Het is bloedspannend, erotisch, rauw, schokkend af en toe zelfs en er zit veel humor in.’’

‘Pas de deux’ wordt na de première op vrijdag 15 februari ook gespeeld op 16,  en 22 februari, om 20.00 uur en op zondagmiddag 24 februari om 14.00 uur en verder op 1, 2, 7 en 9 maart om 20.00 uur. Voor reserveren zie: www.theatergroepzierik.nl