Voorbij de strijd, maar verbittering blijft

Chris de Stoop in de documentaire ‘Zoenoffer’. 

VLISSINGEN – De strijd om behoud van de Hedwigepolder is gestreden.  Al mag van eigenaar Géry De Cloedt verwacht worden dat hij het vermoeide hoofd nooit zal neerleggen en als een kapitein op zijn schip straks de teloorgang van zijn land zal ondergaan. Dat komt tot uiting in de documentaire ‘Zoenoffer’ van Bo van Scheyen en Marjan van den Bos die deze week tijdens Film by the Sea in Cinecity Vlissingen in première is gegaan.  In deze film komen enkele nauw betrokkenen aan het woord om vilein, woedend of worstelend met hun verbittering te vertellen hoeveel schoons er met de ontpoldering van de Hedwige straks verloren gaat.

,,Dat verhaal moet worden verteld. Voor latere generaties, om te laten zien hoe het land van mijn vader werd geschonden en geradbraakt’’, aldus auteur/boer Chris de Stoop in zijn inleiding voorafgaand aan de première. Deze schrijver van het boek ‘Dit is mijn hof’ komt ook in de film uitgebreid aan het woord. Hij noemt de Antwerpse haven als hoofdschuldige voor het verdwijnen van de Hedwigepolder. Door het bondgenootschap dat de haven met de natuurbeweging heeft gesloten, is volgens Stoop het pleit beslecht: De Hedwige moet als het ‘zoenoffer’ aan de nieuwe natuur worden gebracht. De filmmaaksters kozen deze term bewust als titel. Zij willen met deze documentaire de polder zelf laten spreken. Tonen ook vooral wat er verloren zal gaan. De ruim honderd jaar oude polder wordt opgevoerd als slachtoffer dat binnenkort gefolterd zal worden: fiere boeren die van de vette klei verdreven worden, rijke landbouwgronden die door bulldozers tot op het bot worden afgegraven en schuilbossen die gerooid gaan worden. Onbegrip over deze onomkeerbare vernietiging komt in ‘Zoenoffer’ in allerlei toonaarden tot uiting. Met het zien van deze film laait bij veel toeschouwers ook de strijdvlam weer op, zo bleek tijdens de première. Maar ‘Zoenoffer’ geldt als beeld van de Hedwige na de strijd,  zo benadrukken Van Scheyen en Van den Bos. Zij willen tonen hoe de polder er nu nog uitziet omdat het straks, na 2019, niet meer kan. In hun film dwaalt de elegante Hertogin van de Hedwige nu nog rond in haar zwierige zwarte cape, maar dat zal niet lang meer duren. Anne van Damme zingt dat in het door haar zelf geschreven slotlied ‘Je laten gaan’. Verder worden de beelden in ‘Zoenoffer’ door de hele film heen ook versterkt door de muziek van Celia Swart.

Wie zich na het zien van deze documentaire toch weer af zou vragen ‘hoe is het toch zo gekomen?’ zou er wellicht baat bij hebben de documentaire ‘Onder de oppervlakte’ van Digna Sinke nog eens te bekijken. Zij probeerde daarin aan de hand van gesprekken met talrijke betrokkenen uit overheid en van allerlei organisaties te reconstrueren hoe werd besloten om de Hedwigepolder terug te geven aan de natuur. Die film dateert van twee jaar geleden en inmiddels is het eindoordeel voor de Hedwige gevallen. Al blijf je als slachtoffer altijd hoop houden op verlossing, volgens landeigenaar Géry De Cloedt die daarbij in ‘Zoenoffer’ en (te) ijzingwekkende vergelijking met Auschwitz trekt.

Een extra voorstelling van ‘Zoenoffer’ bij Film by the Sea staat gepland op zaterdag 16 september, 12.00 uur in zaal 6.

Advertenties