Ballustrada contra Dichter des Vaderlands

Tsead Bruinja, de huidige Dichter des Vaderlands wordt flink de maat genomen in het zojuist verschenen najaarsdubbelnummer van jaargang 33 van het literaire tijdschrijf Ballustrada in Zeeland. Minor, de vaste columnist van Ballustrada rekent af met Bruinja wegens diens, volgens hem, activistische opstelling en veilige politieke correcte meningen.

Wat zit Minor nou precies zo dwars? De columnist constateert de Dichter des Vaderlands er kennelijk niet is voor de hele Nederlandse bevolking, maar zich enkel richt tot zijn elitaire achterban. ‘Waarom overschreeuwt deze dichter zich zo?’ vraagt Minor zich af. ‘Wil hij de Majakovski van de diverse grachtengordels worden?’

Verderop in het nummer staat wél een gedicht van dezelfde Tsead Bruinja. Dat dan weer wel, want Ballustrada wil blijkbaar toch graag ook een tikkeltje ongrijpbaar blijven. De inhoud van deze editie schiet volgens de redactie zelf ‘alle kanten’ op. Dit in tegenstelling tot de voorgaande thema-uitgave ‘In Holland staat een huis’. Bert Bevers maakte met twintig Limburgse dichters uit Nederland en België een boeiende aflevering van Laaglandse Poëzie. Willem G. Westeijn vertaalde werk van de hier nauwelijks bekende Russische dichter Leonid Aronzon, die in 1970 jong overleed.

Voorts allerhande poëzie en proza in deze 124 pagina’s tellende editie, zoals essays van Pieter Sierdsma en Reinold Widemann over de ongelijke grootheden Bob den Uyl en J. L. Borges. Redacteur Johan Everaers volgt de avonturen van de hond van Sisyphus, André van der Veeke besteedt aandacht aan dichter, essayist en medewerker van Ballustrada Lou Vleugelhof, die op 25 mei van dit jaar overleed. Renaat Ramon interviewt K. Schippers over aspecten van zijn proza. Ballustrada-vormgever Ko de Jonge presenteert in zijn nieuwe serie beeldend werk van Jorieke Rottier (uit Untitled).

 

De Verdieping: ‘De Jossen’, ‘De Kus’ en Poëzie/Muziek

Het lijkt veilig en vertrouwd bij ‘De Jossen'(Peter Kouijzer)

ZIERIKZEE – In Theater De Verdieping, het thuishonk van Theatergroep Zierik valt de komende tijd veel te beleven. In de eerste plaats zijn er het komend weekend – vrijdagavond 15, zaterdagavond 16 en zondagmiddag 17 november – nog voorstellingen te zien van het toneelstuk ‘De Jossen’ van Theatergroep Zierik. Het stuk is geschreven door Tom Lanoye en bewerkt en geregisseerd door Nelleke Tamerus. Het verhaal in deze absurdistische komedie draait om de vraag hoe veilig voelen we ons binnen een groep? Delen we alle meningen die deze groep eensluidend verkondigt of denken we ook wel eens iets anders. Hoe fijn is het in een groep opgenomen te zijn?  Waarom zou je jezelf vrijwillig uit de bescherming van de groep plaatsen? Bovendien….kún je er eigenlijk nog wel uit.

De avondvoorstellingen beginnen om 20.00 uur, de matinee om 14.30 uur. Kaarten via: www.theatergroepzierik.nl

 

Liesbeth Peters en Peter Adriaanse in ‘De Kus'(foto Escha Tanihatu)

Een toevallige ontmoeting

Op zondagmiddag 24 november kunnen toneelhebbers ook voor toneel in De Verdieping terecht, maar dan voor een toneelstuk met een heel ander gegeven. Dan voeren Liesbeth Peters en Peter Adriaanse het toneelstuk ‘De Kus’ van Ger Thijs op, onder regie van Anke Tanihatu.  Het verhaal is gebaseerd op een toevallige ontmoeting van een man en een vrouw bij een bankje in de duinen bij de Dishoek in Vlissingen. Hij is cabaretier, op zoek naar materiaal voor zijn nieuwe show. Zij is op weg naar het ziekenhuis in Vlissingen voor de uitslag van een scan. Een toevallige ontmoeting wordt een gezamenlijke wandeling met ontroerende, hartverscheurende, maar ook geestige ontwikkelingen tot gevolg. De Kus gaat over pijn en kracht, liefde en verlangen, over vallen en opstaan.

De voorstelling begint om 15.00 uur; reserveringen en info: theaterdekus@gmail.com

Anna de Bruyckere, stadsdichter van Middelburg.

Poëzie- en muziekmiddag

Op zondagmiddag 8 december zullen in Theater De Verdieping in een ongedwongen en gemoedelijke sfeer diverse dichters en muzikanten optreden.

De stadsdichters van Middelburg en Dordrecht, Anna de Bruyckere en Peter M. van der Linden, zullen er zijn. Bijzonder is dat Anna de Bruyckere zichzelf zal begeleiden met contrabas. Peter M. van der Linden, ook kunstenaar, zal een aantal schilderijen meenemen, waar hij gedichten bij heeft gemaakt. Verder zullen voordragen uit eigen werk de jonge dichter Kaj Lems uit Noordwelle en Ester van Meurs uit Zierikzee.

Voor de muzikale omlijsting zorgt het Nederlandstalig duo El Capsoñez (Jur Houtman en Mels Hoogenboom). Tamara van As zal een aantal liedjes ten gehore brengen van onder anderen Sjaan Duinhoven en Eva Crutzen, begeleid door multi-instrumentalist Frans Blanker. De band Cabin 6 geeft in een poëtische muziekschets hun interpretatie van de Griekse mythe Agamemnon. Tot slot zal Mels Hoogenboom een aantal gedichten spelen, die hij op muziek heeft gezet.

De Poëzie- en muziekmiddag begint om 14.30 uur, foyer open om 14.00 uur.

Kaarten via www.theatergroepzierik.nl

 

De Keuze van Swen Blikman in fiZi

Filmtheater fiZi in Zierikzee begint donderdagavond 14 november  2019 weer een nieuwe serie van het programma ‘De keuze van….’. Daarin staat een gast centraal die zijn of haar favoriete film mag presenteren.  De eerste centrale gast in de reeks van dit seizoen is Swen Blikman., ontwerper van huisstijlen annex horeca-ondernemer in Zierikzee en tevens voorzitter van Poppodium Brogum.  Swen heeft gekozen voor de film ‘Snatch’ van regisseur Guy Ritchie met in de hoofdrollen Jason Statham, Brad Pitt en Vinnie Jones.

‘Snatch’ is een komische gangsterfilm uit 2000. De film speelt zich af in Londen en draait zowel om een enorme gestolen diamant als om perikelen in het plaatselijke illegale bokscircuit. Turkish en zijn partner-in-crime Tommy raken door de beruchte crimineel Brick Top betrokken bij de wereld van de illegale bokswedstrijden. Daar valt grof geld te verdienen.

In een gesprek dat ik met Swen Blikman voorafgaand aan de filmertoning zal hebben, zal hij nader ingaan op zijn filmkeuze. Wellicht zullen ook het wel en wee van Brogum  en het belang van een poppodium in Zierikzee aan de orde komen. Ook vertelt Swen over zijn bewuste keus voor het ondernemerschap en het belang van muziek in zijn leven. Voor reserveringen: www.fizi.nl

Dwingende Jossen laten publiek veel vrijheid

Scène uit ‘De Jossen’ (foto: Peter Kouijzer)

GEZIEN: Vrijdag 1 november, Theater De Verdieping, Zierikzee: ‘De Jossen’ – Theatergroep Zierik; tekst: Tom Lanoye; regie: Nelleke Tamerus; spel: Yolanda Smits, Maryse van de Plasse, Tamara van As, Margaret van Velthoven, Inge Kooijmans, Nettie Jumelet, Mels Hoogenboom, Justin Troost; muziek: Frans Blanker.

Ze leven met z’n achten in ‘Het Josdom’ en ze heten allemaal Jos. Dat is praktisch, want onderscheid hoeft er niet te zijn. Ze vormen immers een hechte groep, waarin iedereen gelijk is en waarin ze allemaal dezelfde gevoelens en opvattingen hebben. Dat voelt als een warm bad, als een veilig nest. Het moet heerlijk zijn om in ‘Het Josdom’ te vertoeven.

Nou ja…totdat je voelt dat je toch niet altijd zo gelukkig bent binnen zo’n dwingende groep, dat je af en toe ook wel eens iets voor jezelf wilt doen, iets anders wilt vinden en denken dan die anderen binnen de groep. Dan….ga je ineens even buiten de kring staan, maar dat betekent dan meteen een enorme stap waar heel veel moed voor nodig is. Want je weet, dat de anderen niet blij zullen zijn, het niet kunnen of willen begrijpen, je zo snel mogelijk weer terug in de kring willen hebben. Dat ze er alles aan zullen doen om je te overtuigen dat je aan het dwalen bent. Dat ze op allerlei manieren zullen proberen om je volledig ‘terug te bekeren’.  Door ogenschijnlijk een beetje mee te bewegen met jouw twijfels, maar ook door je geen kans te geven te ontsnappen, door je letterlijk de pas af te snijden. En als dat allemaal niet werkt dan maar door je letterlijk dood te knuffelen.  Het vergt moed en doorzettingsvermogen om uit zo’n knuffeldood te herrijzen, maar als dat lukt, lonkt ook de vrijheid: schitterend én angstaanjagend, want je weet niet hoe die vrijheid eruit zal zien, of er daar ook muziek zal klinken en er een warm nest zal zijn. Maar wat je wel weet is, dat je er jezelf zult mogen zijn.

Scène uit ‘De Jossen’ (foto Peter Kouijzer)

In ‘De Jossen’ wordt dit thema op knappe wijze verbeeld en verteld.  Auteur Tom Lanoye gooide alle tekst van alle Jos-personages op een hoop en liet aan de regie over om de teksten per Jos te verdelen. Nelleke Tamerus is daarin zeer zorgvuldig te werk gegaan en heeft daarmee herkenbare mensen gecreëerd, die reageren zoals je vanuit hun persoon kunt verwachten. ‘De Jossen’ is een absurdistisch toneelstuk, dus geen zeer toegankelijk verhaal dat je als toeschouwer op een bordje geserveerd krijgt. Maar het publiek krijgt wel heerlijke metaforen opgediend om de tanden in te kunnen zetten en daarmee ook de vrijheid krijgt voor je eigen herkenning. Iedereen heeft immers wel een ervaring die op enigerlei wijze vergelijkbaar is met ‘De Jossen’: Het uiteen vallen van een vriendschap, je niet meer kunnen verenigen met de opvattingen van een ander, je eigen ambities en verlangens willen gaan volgen, maar ook het star vasthouden aan tradities en verbanden omdat ze ooit wél leuk waren.

Het klinkt misschien wat zwaar, maar dan moet snel gezegd worden dat de cast fijn, licht en humorvol spel brengt als evenwichtig presterend ensemble. Fijn om naar te kijken, al had de kleding misschien net wat meer aandacht mogen krijgen. De afstemming in kleuren en nuances doet het goed, maar iets meer uniformiteit had die acht Jossen wellicht gepast. De live-muziek door multi-instrumentalist Frans Blanker geeft de voorstelling een belangrijke meerwaarde, want voegt spanning, sfeer en extra groepsgevoel toe.

‘De Jossen’ is een opmerkelijk stuk, geen hapklare brok, maar weer een fijne productie in de rijk gevarieerde opvoeringsgeschiedenis van Theatergroep Zierik. Nog te zien op: 2, 8, 9, 10 (matinee) 15, 16 en 17 (matinee) november. De avondvoorstellingen beginnen om 20.00 uur, dat zondagmatinees om 14.30 uur. Kaarten à € 12,50 zijn te reserveren via: www.theatergroepzierik.nl

 

Josien verstaat een beetje ‘Meeuws’

Josien de Graaf presenteert haar boek ‘Ik versta een beetje Meeuws’ op zaterdag 2 november om 13.30 uur bij Boekhandel De Vries in Zierikzee..

Sprekende dieren, kibbelende echtgenoten, gehaaide familieleden, verlegen jongens en meisjes… en een verteller die vooral zichzelf niet te serieus neemt maar de o zo herkenbare eigenaardigheden van alles en iedereen met liefde en humor beschrijft.

Josien de Graaf zou dat nooit over haar eigen werk schrijven, maar herkent de waarheid als ze hem leest en durft het aan om die publiek te maken.

Op vrijdag 1 november om 15.30 uur presenteert ze haar bundel poëtische verhaaltjes eerst in de Drvkkerij in Middelburg.  Ze leest daar voor en vertelt over hun ontstaan. Daarnaast dienen stadsdichter Anna de Bruyckere en Suzanne Krijger haar van repliek: zij laten hun favorieten uit de bundel horen en brengen met eigen werk een ode aan De Graafs komische observatiekunst. Zaterdagmiddag doet zij haar presentatie in Boekhandel De Vries in Zierikzee.

Josien de Graaf is artistiek leider van de Jeugdtheaterschool Zeeland. Zij heeft veel theaterteksten geschreven voor kinderen, jongeren en volwassenen. Ruim een jaar geleden is zij begonnen met het schrijven van korte poëtische verhaaltjes. In de bundel “Ik versta een beetje Meeuws” zijn 71 van deze prozagedichten opgenomen.

De bundel wordt uitgegeven door Anthoni Fierloos van boekhandel en uitgeverij ’t Paard van Troje in Goes. Wim Hofman maakte de tekening op de omslag.

 

Erfenis overschaduwt de Bevrijding

Repetitiescène voor ‘De Erfenis’ met vlnr: Wilma Selen, Anneke Goedhart en Leonard van den Berge. 

In het kader van ‘Vlissingen 75 jaar Slag om de Schelde’ brengt De Zeeuwse Komedie een reprise van de eerder gemaakte voorstelling ‘De Erfenis’. De opvoeringsreeks vindt vanaf zondag 3 november plaats in de bovenzaal van café de Concurrent, Bellamypark 22 in Vlissingen.

De voorstelling duurt circa een uur. ‘De Erfenis’ is geschreven en geregisseerd door Rens Schot. De spelers zijn: Wilma Selen, Anneke Goedhart en Leonard van den Berge. Het verhaal speelt zich af in het nu en ook nu nog, nu die Tweede Wereldoorlog toch al zo’n 75 jaar achter ons ligt, kruipen die 5 bezettingsjaren gevraagd en ongevraagd het leven van mensen binnen.  De vader en de moeders uit die tijd zijn, op een enkeling na, overleden, maar hun kinderen en kleinkinderen leven nog. Ook zij, die na de bevrijding geconfronteerd werden met de verkeerde keuze van hun ouders.  Ook ouders uit Vlissingen. Bij die kinderen was zeker geen sprake van schuld. Wel van leed. Onvoorstelbaar veel leed. Voor niet iedereen was er na de oorlog sprake van bevrijding.

Scène uit ‘De Erfenis’

In ‘De Erfenis’ vertellen drie mensen hun verhaal: een bevlogen onderzoekster naar historische feiten, de zoon van een Vlissingse kleermaker en zelf later-NSB burgemeester in Ede en Femke, de dochter van een NSB-politiefunctionaris. De verhalen laten je huiveren: de man met zijn fanatieke overtuiging en zijn immer ontbroken inzicht en de vrouw met haar kansloze leven als nazaat van een vader die fout was in de oorlog. De onderzoekster legt op subtiele wijze verbinding tussen die twee personages.

De reprise voorstellingen van ‘de Erfenis’ in de bovenzaal van café De Concurrent in Vlissingen zijn op: 3 november (16:00 uur en 20:00 uur), 8,9,10, 15 16 november (20:00 uur) en 17 november (16:00 uur en 20:00 uur) .

Via de website van de Zeeuwse Komedie: www.zeeuwsekomedie.nl  kunnen toegangskaarten gereserveerd worden.

Je onderscheiden in groep vergt moed

Knusse scène in ‘Het Josdom’ (foto: Peter Kouijzer)

‘Val en revival der saamhorigheid’ is de ondertitel van het toneelstuk ‘De Jossen’ van de bekende Vlaamse schrijver Tom Lanoye. Het stuk gaat vrijdagavond 1 november 2019 in première bij Theatergroep Zierikzee in theater De Verdieping in Zierikzee, onder regie van Nelleke Tamerus.

Die ondertitel zegt veel over het thema van het verhaal: Het spanningsveld tussen eigen identiteit en groepsdruk. ,,Dit stuk stond allang op mijn lijstje om te regisseren. Om verschillende redenen’’, laat Nelleke weten. ,,In de eerste plaats om de prachtige teksten. Tom Lanoye gebruikt een mooi soort klassieke Vlaamse taal. Dat spreekt me aan. Verder heb je als regisseur heel veel ruimte en vrijheid voor eigen interpretatie, ook bij de vormgeving en tenslotte vind ik het thema ook heel boeiend.’’  Nelleke zegt die worsteling tussen het groepsgevoel en individu wel te herkennen. ,,Ik heb daar zelf ook best lang over gedaan. Binnen een groep  conformeerde ik me meestal aan de meningen daarbinnen. Het heeft wel even geduurd voor ik voor mezelf durfde te gaan spreken. Het voelt in feite ook veilig om binnen de saamhorigheid van een groep te blijven.’’ Nelleke denkt dat veel meer mensen die twijfel herkennen.  Binnen kerkgemeenschappen zullen, volgens haar, ook wel mensen zijn die het voor zichzelf niet altijd helemaal eens zijn met alle opvattingen en standpunten daarbinnen. Ook het uit de kast komen over seksuele geaardheid blijkt anno 2019 voor velen vaak nog een worsteling, meent Nelleke. In ‘De Jossen’ wil zij deze thematiek op absurdistische, humoristische en vooral ook herkenbare wijze tot uiting brengen.

Het verhaal speelt zich af in het zogeheten ‘Josdom’, een gemeenschap van bewoners die de toeschouwers graag laten meegenieten van hun warme cultuur, gebaseerd op saamhorigheid en pure liefde. Ze heten ze allemaal Jos. Dat is gemakkelijk: één keer roepen en ze reageren allemaal. En niet alleen hun naam is hetzelfde; ze zijn hetzelfde, ze horen bij elkaar, ze houden van elkaar. Er is geen ik, geen jij er is alleen maar wij. ,,Samen mij zijn, samen vrij zijn.’’ Dat klinkt prachtig, maar in de praktijk blijkt het toch wat anders uit te pakken. Er is namelijk een knelpunt: De principes van gelijkheid en vrijheid blijken met elkaar te botsen.

Scène uit ‘De Jossen’ (foto Peter Kouijzer)

Tom Lanoye schreef dus de tekst, maar laat het aan de regie over aan welke ‘Jos’ die teksten worden toebedeeld. ,,Dat was een hele puzzel, maar boeiend om te doen’’, laat Nelleke weten. ,,Het is wel een absurdistisch stuk, maar ik wilde wel personages van vlees en bloed neerzetten, zodat de toeschouwers verbinding kunnen krijgen met de mensen op de speelvloer en er herkenning ontstaat met de situatie waarin ze verkeren.’’

In ‘De Jossen’ spelen acht personages, waarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen man en vrouw. De spelers zijn: Yolanda Smits, Maryse van de Plasse, Tamara van As, Margaret van Velthoven, Inge Kooijmans, Nettie Jumelet, Mels Hoogenboom, Justin Troost. Een belangrijk aandeel in de voorstelling heeft ook multi-instrumentalist Frans Blanker. ,,Ik wilde zo graag live muziek in de voorstelling. Juist omdat muziek het gevoel van saamhorigheid extra kan versterken’’, zegt Nelleke.

‘De Jossen’ is na de première op vrijdag 1 november ook te zien op: za. 2, vr. 8, za. 9, zo. 10 (matinee), vr. 15, za. 16 en zon. 17 (matinee) november. De avondvoorstellingen beginnen om 20.00 uur, de matinees om 14.30 uur. Theater De Verdieping, Jannewekken 19a, Zierikzee, ingang Lange Pad (parkeren Gasthuisboomgaard). Info en kaartverkoop: www.theatergroepzierik.nl