COLUMN: Verdrietige dag

Bewolking (foto: YouTube).

-Het is een verdrietige dag: In plaats van veel zon, is het de hele ochtend al bewolkt. Wat een tegenvaller.

-Het is een verdrietige dag: Aan de zuidgrens van de VS worden kleine kinderen weggerukt van hun ouders, omdat ze als illegale immigranten het land zijn binnengekomen.

-Het is een verdrietige dag: Die kleine kinderen die van hun ouders zijn weggerukt, worden met elkaar in betonnen kooien met gaas erom heen gestopt. Ze hebben alleen metalen bankjes om op te zitten en ze moeten slapen onder zilveren warmhoud-dekens.

-Het is een verdrietige dag: Die kleine kinderen die van hun ouders zijn weggerukt, zijn verdrietig en angstig. Ze huilen en krijsen. Ze mogen niet worden getroost, de bewakers in die betonnen kooien mogen de kinderen niet aanraken. Ze mogen geen troostende arm om zo’n kind heen slaan.

-Het is een verdrietige dag: Mijn aanvraag voor een parkeervignet voor de strandovergangen op Schouwen-Duiveland is afgewezen door de gemeente omdat ik verzuimd had een kopie van mijn kentekenbewijs bij te voegen. Blijkbaar was de instructie op het aanvraagformulier mij niet duidelijk.

Verdrietig kind (foto: zorgwelzijn.nl)

-Het is een verdrietige dag: De ouders van wie hun kinderen aan de zuidgrens in de VS in kooien zijn gestopt, zitten zelf nu in gevangenissen. Daar moeten ze hun verdere procedure afwachten.

-Het is een verdrietige dag: Sommige ouders worden, zonder dat ze met hun weggerukte kinderen zijn herenigd, botweg weer de grens overgezet.

-Het is een verdrietige dag: Angela Merkel blijkt een roepende in de woestijn als het gaat om een menslievend Europees beleid voor vluchtelingen.

-Het is een verdrietige dag: Het is tegenwoordig heel normaal dat een schip met 629 vluchtelingen aan boord wekenlang over de Middellandse Zee moet zwerven.

-Het is een verdrietige dag: Steeds minder mensen in Europese landen blijken zich het verleden te herinneren. Een verleden waarin ze soms zelf in de knel zaten en blij waren met opvang elders.

-Het is een verdrietige dag: Straks gaat toch misschien de zon nog wel schijnen, maar aan de zuidgrens van de VS worden kleine kinderen weggerukt van hun ouders en in betonnen kooien met gaas erom heen gestopt. En Angela Merkel gaat het wellicht niet redden om Europa nog een menslievend beleid te gaan laten voeren en op de Middellandse Zee blijven boten vol vluchtelingen zwerven.

-Vandaag en morgen en overmorgen en misschien ook daarna zal er geen zon genoeg zijn om al dat verdriet te doen verbleken.

-Nou ja, ik heb toch geen parkeervignet voor de strandovergangen. Verdrietig hoor!

Advertenties

Over weggevaagd worden door het zand

Installatie van Leontine Lieffering in ‘De Bewaerschole’. (foto: Bewaerschole).

BURGH-HAAMSTEDE – Onder de titel ‘Nederzetting, door zand geschuurd’ presenteert De Bewaerschole in Burgh-Haamstede vanaf zaterdag 30 juni 2018 een nieuwe installatie van beeldend kunstenaar Leontine Lieffering uit Den Haag. Haar presentatie biedt de poëtische neerslag van een onderzoek naar zandverstuiving en bebouwing op Schouwen-Duiveland. Het vertrekpunt voor haar onderzoek is ‘Onze Lieve Vrouwe op Zee’, een gehucht op Schouwen dat destijds door verstuiving onder het zand verdween.

,,Over dit gehucht in het duingebied is weinig bekend. Het was een bedevaartsoord waarnaar veroordeelden van kleine vergrijpen werden gestuurd’’, laat Lieffering weten. Wat er nog van over is zijn: de bloot gestoven stenen als resten van een fundering, de maat van de bakstenen en een vermoeden van een houten kapel onder dit stenen fundament. Lieffering brengt de geschiedenis van dit gehucht in relatie met het verhaal ‘De vrouw in het zand van Kôbô Abe. In dat verhaal en in de verfilming ervan is de nederzetting in het Japanse duingebied fictief. De film geeft een gedetailleerd beeld van het (over)leven in een zandkuil. In het verhaal bezoekt een insectenkenner een afgelegen gebied van Japan. Wanneer hij de laatste bus naar Tokyo mist, neemt hij de uitnodiging aan om te overnachten bij een vrouw die in een huisje in een zandkuil woont. Hij beseft op dat moment niet dat hij deze plek niet meer zal kunnen verlaten. Het leven in de kuil draait om het voortdurend binnendringende zand: wanneer er niets gebeurt, worden de huizen onder het zand bedolven. ,,De historische gebeurtenis met het gehucht ‘Onze lieve vrouwe op zee’ bracht bij mij de herinnering boven aan de theatervoorstelling die ooit zag op basis van het verhaal vrouw in het zand’’,  vertelt Leontine Lieffering. Volgens haar is er in beide verhalen sprake van het stuiven van zand en de immer herhalende handeling om de plek te behouden. Of zoals de vrouw het zegt: ‘Zand wacht niet op ons’.

Voor Lieffering is dit de derde presentatie in het kader van het meerjarig project ‘Balanceren tussen zoet en zout’ bij De Bewaerschole. Voorafgaand aan de toelichting op ‘Nederzetting, door zand geschuurd’ worden er zaterdagmiddag 30 juni vanaf 14.00 uur eerst twee lezingen gegeven in de Grote Kerk in Haamstede. Bas Arens, duinonderzoeker, gespecialiseerd in verstuivingen, spreekt daar over ‘ronkende wind – rokende duinen’ en Lieffering licht haar project nader toe. Aansluitend is haar installatie te bekijken in De Bewaerschole.

 

Indringende opening van zilveren Kunstschouw

Performance-kunst tijdens opening van De Kunstschouw.

De 25e editie van de Kunstschouw Westerschouwen is vrijdagavond 15 juni 2018 op indringende wijze geopend in en rond de hervormde kerk in Haamstede. Dat gebeurde met woorden, muziek, performance, smaakervaringen en dans. Woorden van medeleven waren er in de eerste plaats met Kunstschouw-voorzitter Edzard Gelderman, wiens levenspartner zeer recent is overleden. ,,Ik sta hier dan ook met een dubbel gevoel’’, liet Arnold Koopmans weten, die als coördinator de taak van de voorzitter overnam. Koopmans dankte allen die het lumineuze idee van de Kunstschouw in 25 jaar tijd hebben doen uitgroeien tot de grootste beeldende kunst manifestatie in Zeeland.

Instrumentalist Joost van Dijk van Theatergroep De Kwekerij vulde de kerk met een imponerende soundscape, dat na een frêle start uitgroeide naar een bijna hallucinerend muziekstuk waarin flarden van ‘De Bolero’ van Ravel zaten verweven en dat de kracht bezat het gekuch en het vele open en dicht doen van deuren in de kerk te overstemmen.

Choreograaf en beeldend kunstenaar Toer van Schayk (81) stelde terugblikkend op zijn rijk gevulde carrière de vraag of kunst er alleen voor de kunst is (‘l’art pour l’art’) of dat kunst juist de taak heeft maatschappelijke en economische zaken aan te kaarten. Zelf getuigde hij met zijn werk immer van dit laatste. ,,Als je slechts één mens daarmee bereikt, heb je al iets bereikt’’, luidt zijn troostrijke boodschap. Voor Van Schayk de zilveren Kunstschouw voor geopend verklaarde, werd hij  onthaald op een ‘handjevol miniatuur-landschap van Schouwen-Duiveland’. Dat werd in de kerk ter plekke gemaakt door kunstenaarsduo Ronald Boer en Jonmar van Vlijmen. Zij werken samen onder de titel ‘De Onkruidenier’ en bouwden voor De Bewaerschole een tijdelijke werkplaats om de producten van de zoete en zoute gronden van Schouwen-Duiveland te onderzoeken en te laten proeven. Ronald lichtte het boeketje toe dat Jonmar samenstelde uit zoete en zoute plantjes en dat hij tenslotte aan Van Schayck aanbood om te proeven en te ervaren.

Veel klanten bij de InVitro IJskar.

Daarmee was De Kunstschouw 2018 geopend en daarna verplaatste de manifestatie zich naar buiten waar in ‘een rondje rond de kerk’ heel veel te beleven was in de vorm van performances met modellen, muzikanten en dansers. Alles passend bij het thema ‘Kunstschouw Natuurlijk’.  Uitzonderlijk uitgedoste figuren gingen in optocht of als opmerkelijke eenling door de menigte belangstellenden. Op het grasveld voor de kerk werd muziek gemaakt en werden verhalen verteld. Verhalen waarin de dieren- en de plantenwereld centraal stonden.  Rond de InVitro ijskar verdrong het publiek zich om een spannend ijsje te proeven: meatfruit, polar bear, bacon, ice queen, dragon of chocopanda.

Performance tijdens opening Kunstschouw Natuurlijk

En na al deze ervaringen was er op het eiland bij Slot Haamstede  nog een prachtige dansperformance te zien met het eeuwenoude slot als decor. De 25e Kunstschouw Westerschouwen is met dit alles zeer beloftevol begonnen. Nu volgen t/m zondag 24 juni tien dagen vol beeldende kunst, performances, installatiekunst, demonstraties, muziekoptredens, workshops op 38 verschillende locaties verspreid over de Westhoek en een stukje Midden-Schouwen, dagelijks te bezoeken. Meer info: www.kunstschouw.nl

Toneelavond vol liefde

Scène uit ‘Ten Liefde’ (foto: Marjon van der Vegt)

ZIERIKZEE – Filmtheater fiZi in Zierikzee brengt donderdag 21 juni 2018 een toneelavond vol liefde met de monoloog ‘Vouwen’ door Diane Nijweide uit Zierikzee en het toneelstuk ‘Ten Liefde’ door Theatergroep Grid uit Den Haag. Het programma begint om 20.15 uur.

In ‘Vouwen’ maakt het publiek kennis met Thera. Op haar 70e verjaardag bekijkt zij vanaf de eerste verdieping haar feestvierende familie en vrienden in de tuin. Waarom vraagt niemand zich af waar ze blijft? Terwijl ze de party beneden haar aanschouwt, komen er pijnlijke herinneringen bij haar boven en voor het eerst durft Thera deze onder ogen te zien. Het motto in haar verhaal kan omschreven worden als: ‘Doorgaan, doorgaan. Servetten vouwen. Dé remedie tegen een gestold hart’.  Deze monoloog is geschreven en geregisseerd door Marie Kiebert.

Jeanet Schurman-Vredeveld in ‘Ten Liefde'(foto: Marjon van der Vegt)

Voor de uit Zierikzee afkomstige regisseur Marian Pankow behoort ‘Ten Liefde’ van Ko van den Bosch al jaren tot een van haar voorkeurstukken. ,,Sinds ik het tijdens mijn theateropleiding in Amsterdam al gespeeld zag door Malou Gorter en Bart Klever onder regie van Ola Mafalaani’’, wilde ik er zelf ook ooit een versie van maken. Die mogelijkheid deed zich dit seizoen voor met twee bevlogen spelers van Theatergroep Grid in Den Haag’’, vertelt Marian. Het stuk spreekt haar vooral aan omdat het een geweldige liefdesrollercoaster biedt. De auteur laat zijn fantasie de vrije loop: hoe zouden Romeo en Julia op wat latere leeftijd, bijvoorbeeld als veertigers en in de huidige tijd tegenover elkaar staan? Hoe vergaat het hen als de vlam pas dan overslaat?

Gaby Weekhout in ‘Ten Liefde'(foto: Marjon van der Vegt).

Marian vat de korte inhoud van het stuk als volgt samen: ,,Laten we zeggen twee mensen, een vrouw en een man. Laten we zeggen rond de veertig. Maakt niet uit waar, maar laten we zeggen in dit heelal. Met hen gebeurt het aller aller allermooiste. Ze worden verliefd. Dit is de angstaanjagende dodenrit, in dik een uur, van een liefde die na 20 jaar moet worden ingehaald. Let u niet op de details. We hebben haast.’’  De rollen worden gespeeld door Jeanet Schurman-Vredeveld en Gaby Weekhout. Kaarten à €12,– zijn te bestellen via: http://www.fizi.nl

 

Toneellezingen ‘Oom Lucien, 1914’

Actrice Hymke de Vries (foto:NLD/Baarn/20140826 )

Het is weer eens wat anders: geen toneelvoorstelling, maar een zogeheten toneellezing. Theatergroep De Kale gaat er samen met Tijdloos Theater- en Muziek Producties de komende maanden drie houden in Zeeland: leesvoorstellingen van ‘Oom Lucien, 1914’, het nieuwe toneelstuk van auteur Philip Walkate. De eerste toneellezing hiervan is op zaterdagmiddag 30 juni in de Kloveniersdoelen in Middelburg. Daarna zijn er nog leesvoorstellingen op zaterdag 18 augustus in Historisch Museum De Bevelanden in Goes en op zondag 19 augustus in het Marie Tak van Poortvlietmuseum in Domburg. De aanvangstijd is steeds 15.00 uur.

Een van de leden in de cast is actrice Hymke de Vries. Zij vormde kort geleden, samen met theatermaker Bruun Kuijt, de vakjury bij het Zeeuws Eenakterfestival dat in De Stenge in Heinkenszand werd gehouden. Daar vertelde Hymke al iets over het toneelstuk ‘Oom Lucien, 1914’.  Het verhaal begint in het najaar van 1914. Een miljoen Belgen vluchtten toen voor het oorlogsgeweld in hun eigen land naar Nederland. Lucien en Mathilde Marnix, twee welgestelde, katholieke en bourgondische Belgen vinden onderdak in het huis van de hardwerkende, protestantse en sober levende Leonard en Jacomine Melis op Walcheren. Na een gastvrije ontvangst ontstaan er spanningen tussen de Vlamingen en de Zeeuwen door verschillende inzichten op het gebied van cultuur, geloof en gastronomie. Een risicovolle zakelijke overeenkomst tussen de families Marnix en Melis zorgt voor conflict en crisis, maar in november 1918 wordt vrede gesloten, ook tussen beide families.

Toneelschrijver Philip Walkate

Hymke de Vries liet tijdens het Zeeuws Eenakterfestival al weten dat de toneellezingen bedoeld zijn als ‘smaakmakertje’ voor een volledige theaterproductie. Afhankelijk van de reacties zal Theatergroep de Kale trachten de nodige financiële middelen daarvoor te verwerven. De leesvoorstellingen worden verzorgd door de beoogde spelers in het stuk. Naast Hymke de Vries zijn dat: Celia van den Boogert, Vera Mann, Vastert van Ardenne, Ron Cornet en Stijn Westenend. De regie is in handen van Victor van Swaay.

Naast de drie toneellezingen in Zeeland wordt er ook een leesvoorstelling gegeven op zondag 1 juli in De Balie in Amsterdam.  Reserveringen voor de toneellezing in De Kloverniersdoelen in Middelburg op 30 juni kunnen via: www.de-drvkkerij.nl  En voor de lezingen in Goes en Domburg via: www.theatergroepdekale.com

Stormvloed in De Schelphoek

De documentaire ‘Stormvloed in De Schelphoek’ van filmmaker Tjeerd Muller nadert zijn voltooiing en zal op woensdag 12 september 2018 tijdens festival Film by the Sea in Vlissingen in première gaan. Aansluitend volgt vanaf zaterdag 22 september een voorstellingsreeks van deze documentaire in Filmtheater fiZi in Zierikzee.

Tjeerd Muller stelt zich met zijn stichting Schouwen Film ten doel om bijzondere verhalen uit heden en verleden, die zich op Schouwen-Duiveland hebben afgespeeld op film vast te leggen. ,,Door middel van film blijft deze informatie beschikbaar voor latere generaties’’, aldus Muller, die eerder al een documentaire maakte over de tragedie betreffende ‘De Tien van Renesse’.  Zijn nieuwe film gaat over het toenmalige buurtschap De Schelphoek bij het Schouwse Serooskerke.  Het betreft een eigentijdse documentaire die de veelbesproken Watersnoodramp vanuit een andere invalshoek onder de aandacht wil brengen bij een breed publiek. Het Buurtschap in de Schelphoek werd tot 1 februari 1953 bewoond door 21 gezinnen. Tweeëntwintig huizen en boerderijen stonden er, een café en een gemaal. Er was een landbouwhaventje en de families Blom en Simons, van wie de vaders machinist waren op een dragline, hadden er hun woonwagens neergezet. Tot 1 februari 1953. Toen brak de dijk en spoelde het hele buurtschap weg. Vijftien bewoners, onder wie zeven kinderen, kwamen om. Mensen die overleefden, konden er nooit meer terugkeren. Enkele mosselvissers speelden met hun schepen een belangrijke rol bij de redding van weinige overlevenden destijds op het restant van de dijk waar al enkelen van hun dierbaren door het water waren verzwolgen. Eén van die mosselvissers Louis Blommaert heeft in al die jaren na de Ramp niet of nauwelijks over zijn ervaringen toen gesproken. In deze film van Tjeerd Muller vertelt hij er wel over in een vraaggesprek met zijn kleindochter. Het is een van de meerdere aangrijpende momenten in deze documentaire. De voice-over wordt verzorgd door stemacteur Peter Drost. Singer/songwriter en actrice Sjaan Duinhoven schreef en zingt een slotlied.

 

Ieder z’n eigen verdriet in nachtelijk samenzijn

Scène uit ‘Liefdeslied’met Johnny de Jonge en Johanna Smit.

GEZIEN: Vrijdag 8 juni 2018, in Minitheater Middelburg;  ‘Liefdeslied’ van Peer Wittenbols; door Toneelvereniging Pauze; regie: Ineke van Doormaal; spel: Leila Frietman, Desiree van de Werf, Johanna Smit, Johnny de Jonge.

Raaf is met zijn auto het kanaal in gereden. We krijgen hem niet te zien, het gaat niet zo goed met hem, hij ligt inmiddels in het ziekenhuis en voert een strijd op leven en dood. Merel, de vakkundige verpleegster, laat weten dat hij behoorlijk onderkoeld is geraakt, door een boer die hem uit het water heeft gehaald, onder een warme douche is gezet en daardoor weer te snel is opgewarmd. Dat kunnen Raaf’s organen en zijn hart niet zo goed aan. De eerst komende uren zullen cruciaal zijn. Lizzy, de vrouw van Raaf en Ella, zijn moeder moeten deze uren vol spanning uitzitten in de vrij kille wachtkamer van het ziekenhuis. Rechercheur Hugo voegt zich bij hen, want hij heeft wel wat vragen over de gemoedstoestand van Raaf en dus over het feit hoe hij met zijn auto zomaar het water in heeft kunnen rijden. De verpleegster heeft ook niet veel meer te doen dan af te wachten hoe het met Raaf verder zal gaan en in die tussentijd de beide vrouwen wat gerust te stellen én zichzelf enigszins te koesteren in de vriendschap van Hugo. Vier personages die door een bizar toeval een nacht bij elkaar zijn, maar ieder voor zich worstelen met hun eigen angsten, woede, verbittering en hoop.

Scène uit ‘Liefdeslied’ met Desiree van de Werf en Leila Frietman.

Toneelauteur Peer Wittenbols weet wel raad met zo’n situatie. Zijn puntige teksten zijn boeiend en toegankelijk, zodat je als toeschouwer vooral benieuwd gaat worden naar de dingen die juist niet worden gezegd. En de teksten zijn ook plotseling soms zo absurdistisch dat je ondanks de beklemmende situatie een lach voelt opborrelen. Een stuk van Wittenbols biedt immer een uitdaging voor regie en spelers. Want alles hang af van het doorgronden van de personages, van tekstbehandeling en timing. Toneelvereniging Pauze is die uitdaging met succes aangegaan. Ineke van Doormaal heeft er een glasheldere regie op los gelaten en geeft er blijk van ook streng te zijn geweest voor haar spelers. Zo heeft zij Johanna Smit weten te weerhouden van het spelen van een typetje, dat haar altijd heel goed af gaat, maar dat in dit geval niet gepast zou zijn. Ondanks dat je nog enige hunkering voelt om ‘even gek te doen’, houdt Johanna nu keurig vast aan het personage van goed bedoelende verpleegster die tevens zwelgt in haar eigen teleurstellingen. Ook Desiree van de Werf verrast met de vertolking van de verbitterde moeder, zonder daar al te ver in door te schieten. Zij lijkt de boodschap van de regie te hebben gekregen die moeder vooral vilein en niet te boos te spelen. Zij zou overigens nog iets meer kunnen schakelen in de verschillende emoties. Leila Frietman vertolkt een geloofwaardige, egoïstische jonge vrouw, die niet gewend is dat het leven haar even tegenzit. Johnny de Jonge is weliswaar wat te jong voor de wat cynische vijftiger Hugo, die hij moet spelen, maar hij lijkt zich als een vis in het water te voelen met de absurdistische teksten van Wittenbols. Die rollen ook zo lekker soepel uit z’n mond. Soms wat té soepel en daardoor wat slecht gearticuleerd. Een puntje dat nog verbeterd kan worden.

Aan het eind is er hoop en troost, een slotmoment dat wat mij betreft nog net ietsje langer uitgespeeld mag worden, maar dat is een detail. ‘Liefdeslied’ is nog te zien in het Minitheater vanavond (zaterdag 9 juni) om 20.00 uur  en morgenmiddag om 14.30 uur.